چند صريحاً در مقام مذمّت در نمى‌آيند؛ امّا به نحوى مى‌خورند و سلوك مى‌نمايند[١] كه صاحب‌خانه، كمال انفعال و شرمندگى مى‌كشد، و از طغيان و غفلتى كه دارند، به اين معنى متفطّن نمى‌شوند كه كفران نعمت، مخالف با حيا و مورد سَخَط الهى است، چنانچه فرموده: «لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ»[٢] و شكستن دل مؤمن، امرى حقير نيست و ادخال سُرور در قلب مؤمن، مسرور ساختن جناب اقدس الهى است.

و بسيار است كه به سبب اين نوع كلمات و حركات سفيهانه، سلبِ نعمت از ايشان مى‌شود و آرزوى عُشر عشيرِ آنچه در نظرشان نمى‌آمد، مى‌كنند و ميسّر نمى‌شود. و اين معنى، بسيارى را مشاهد و معاين شده و حضرت امير المؤمنين- عليه الصلاة والسلام- همچنانچه شيخ طوسى رحمه الله در تهذيب روايت نموده، مى‌فرموده كه: مرا شرم مى‌آيد از خداى تعالى كه طعامى را كه گربه از او خورده باشد، ترك كنم و از آن نخورم.[٣] و چنانچه در بعضى روايت وارد شده، [كه آن حضرت‌] دوست مى‌داشته كه نانْ‌خورش زياده از يك نوع نباشد و در مدّت حيات، سه شب متوالى از نان گندم سير نشده‌اند.[٤] پس زيد و عمرو بايد كه قدر خود و مرتبه نعمت الهى را از اين جا قياس نمايند و ملاحظه نمايند كه اگر ايشان را خداى تعالى، مثل جمعى كه در مراتب بندگى، اشرفِ از ايشان‌اند، محتاج كسب و مزدورى ساخته بود، مستحقّ دهْ‌يكِ اين نعمت‌ها كه بى زحمت ميسّر شده، نمى‌شدند. و مِن اللَّه العصمة و التأييد فى جميع الأحوال!

دويّم از آن جمله كه حضرت امام عليه السلام اشاره به آن فرموده، اجتناب از چيزهايى است كه صالحانِ سابق بر اصحاب آن حضرت، از آن اجتناب مى‌فرموده‌اند و مراد از صالحانِ سابقان، مثل سلمان و ابو ذر و مقداد از صحابه رسول صلى الله عليه و آله و از اصحاب امير المؤمنين عليه السلام و از صحابه باقىِ ائمه عليهم السلام خواهد بود و بنا بر اين، پرهيز كردن از امورى كه معلوم باشد كه طريقه و عادت اين طايفه، اجتناب از آنها بود، هر چند دليلى بر آن ظاهراً قائم نباشد، مأمورٌ بِه خواهد بود؛ إلّاما أخرجَهُ الدليل.

[١]. الف و ج:-« امّا به نحوى مى‌خورند و سلوك مى‌نمايند».