گمان مى‌كند كه بر همه عباد، زيادتى كرده و در بندگى از سرحدّ تقصير، بيرون آمده. پس از درگاه من، دور شده، و حال آن كه گمان مى‌كند كه به من نزديك شده و او را قُرب، حاصل شده.

پس بايد كه اعتماد و تكيه ننمايند عبادت‌كنندگان بر اعمالى كه به جهت رسيدن به ثواب مى‌كنند؛ چه ايشان، هر چند سعى كنند و در تمام عمر خود، ارتكاب تعب و مشّقت نمايند، از جمله مقصّران در بندگى خواهند بود، و نخواهند رسيد به آنچه حقّ عبادت من است‌[١] و موجب وصول به كرامتى است كه از درگاه من طلب مى‌كنند و باعث فوز به نعيم بهشت و درجات عاليه‌[٢] مجاورت و قُرب من است.

و بايد كه وثوق و اعتماد بر رحمت و كَرَم من داشته باشند و به فضل من، خوش‌حال و مسرور بوده باشند و به حُسن ظن و گمان كَرَمى كه به من دارند، مطمئن باشند؛ زيرا كه چون اعتماد بر كَرَم من نمايند، نه بر عمل خود، رحمت من، تداركِ حال ايشان خواهد نمود و خشنودى و مغفرت من به ايشان خواهد رسيد و عفو من، شامل حال ايشان خواهد شد؛ زيرا كه منم خداوند بخشاينده و مهربان به بندگان خود و به اين نام، خود را مسمّا ساخته‌ام.[٣] و از اين حديث قُدسى، ظاهر مى‌شود كه منافات ندارد سؤالِ عافيت، با صبر و راضى شدن به آنچه جناب اقدس الهى مقدّر ساخته باشد از نَعما و ضَرّا؛ چه، او داناتر است به آنچه خيرِ عافيت و نجات بنده در آن است.

و محمّد بن يعقوب كلينى رضى الله عنه از حضرت امام‌[٤] جعفر صادق- صلوات اللَّه عليه- روايت نموده كه: داناترينِ مردم به خداى- عزَّ و جلَّ- آن كسى است كه به قضاى الهى راضى‌تر باشد.[٥] و از آن حضرت، روايت نموده كه: عَجَب دارم از حال بنده مسلمِ كامل كه مقدّر نمى‌سازد خداى تعالى، چيزى را از جهتِ او كه خير آن بنده در آن نباشد. اگر او را به مقراض‌ها ريزه‌ريزه كنند، خير او در آن است و اگر پادشاه مشارق و مغاربِ روى زمين شود، خير او در آن است.[٦] و از آن حضرت، روايت نموده كه فرمود كه: حضرت امام حسن عليه السلام به عبد اللَّه بن جعفر گفت كه: چگونه كسى از جمله مؤمنان مى‌تواند بود، با آن كه راضى به قسمتى كه خداى تعالى براى او كرده، نباشد و منزلت و مرتبه خود را پست و حقير شمارد، و حال آن كه حاكم بر او، خداى تعالى‌

[١]. الف:-« است».