منهج اليقين (شرح نامه امام صادق عليه السلام به شيعيان) - گلستانه، سید علاء الدین - الصفحة ٣٤٥ - حد نداشتن ياد و ذكر الهى
وَ سَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَ أَصِيلًا»[١]؛ يعنى: اى جماعتى كه ايمان آوردهايد! ذكر خداى تعالى، بسيار بكنيد و تسبيح الهى به جاى آوريد، در اوّلِ روز و آخرِ روز.
بعد از آن فرمود كه: از براى آن، حدّى مقرّر نساخته كه به آن منتهى شود و پدرم عليه السلام ذكر خداى تعالى، بسيار مىكرد و من با آن حضرت، راه مىرفتم و ذكر مىكرد، و با او چيزى مىخوردم و ذكر مىكرد، و با مردم حديث مىكرد و اين معنى، او را از ذكر الهى باز نمىداشت. و من مىديدم زبان او را كه به كام چسبيده[٢] و مىگويد[٣]: «لا إله إلّااللَّه». و ما را جمع مىكرد و به ذكر، امر مىفرمود تا وقتى كه آفتاب طلوع كند. و مىفرمود هر كدام را كه قرآن مىتوانستيم خواند كه قرآن بخوانيم، و هر كدام كه نمىتوانستيم، مىفرمود تا[٤] ذكر خداى تعالى بكنيم. و خانهاى كه در آن جا قرآن مىخوانند و ذكر خداى- عزَّ و جلَّ- مىكنند، بركت آن خانه، بسيار مىشود و ملائكه، آن جا حاضر مىشوند و شياطين، از آن جا دورى مىكنند و در نظر اهل آسمان و زمين، روشن و نورانى مىنمايد، مانند ستاره كه در نظر اهل زمين، روشن مىنمايد. و خانهاى كه در آن جا قرآن نمىخوانند و ذكر خداى تعالى نمىكنند، بركتش كم مىشود و ملائكه، از آن جا دورى مىكنند و شياطين، حاضر مىشوند.
و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود كه: آيا خبر ندهم[٥] شما را به چيزى كه بهترينِ اعمال شما و بيشتر از همه اعمال، موجب رفعت درجات شما باشد و پاكيزهترين آنها باشد نزد خداوندِ شما و از براى شما، بهتر از دينار و درهم باشد، و بهتر از آن باشد[٦] كه به دشمن برخوريد و ايشان را بكُشيد و شما را بكُشند؟ گفتند: خبر ده ما را، يا رسول اللَّه! فرمود كه: ذكر الهى است كه به جا آوريد.
بعد از آن فرمود كه: مردى به خدمت حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله آمده، گفت كه: بهترينِ اهل مسجد كيست؟ فرمود كه: آن كسى كه ذكر خداى تعالى، بيشتر مىكند. و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود: كسى را كه به او خداى تعالى، زبانِ ذاكر داده باشد، به تحقيق كه خيرِ دنيا و آخرت، به او عطا فرموده.
و در تفسير قول خداى تعالى كه: «وَ لا تَمْنُنْ تَسْتَكْثِرُ»[٧] فرمود كه: بسيار مشمار كار خيرى را كه از براى خداى بكنى. و از آن حضرت، روايت كرده كه فرمود: شيعه ما، آن جماعتاند كه وقتى كه تنها باشند، ذكر خداى تعالى، بسيار كنند.[٨]
[١]. سوره احزاب، آيه ٤١ و ٤٢.