منهج اليقين (شرح نامه امام صادق عليه السلام به شيعيان) - گلستانه، سید علاء الدین - الصفحة ٢٦٦ - فضيلت سخن گفتن در موضعِ سخن

گفتنى كه در او ذكرى‌[١] نيست، لغو است. پس خوشا حال كسى كه نظرش عبرت باشد و ساكت شدنش، فكرت باشد و سخنش، ذكر الهى باشد و بر گناه خود گِريد و مردم از شرّ او ايمن باشند.[٢] و در امالى، از حضرت موسى جعفر، از آباى كِرام [خود] عليهم السلام، از حضرت امير المؤمنين عليه السلام روايت كرده كه آن حضرت به مردى مى‌گذشت كه سخنان زياد مى‌گفت. پس بر سر او ايستاد و فرمود كه: اى مرد! به تحقيق كه تو املاى نوشته به سوى خداوند خود بر حافظين مى‌كنى؛ يعنى آنچه تو مى‌گويى، ايشان مى‌نويسند و بر جناب اقدس الهى عرض مى‌نمايند. پس تكلّم به چيزى بكن كه به كارت‌[٣] آيد و بگذار آنچه را كه به كارت‌[٤] نمى‌آيد.[٥] و در خصال، از حضرت امير المؤمنين عليه السلام روايت كرده كه فرمود: هيچ چيز سزاوارتر از زبان نيست به آن كه در زندان، بسيار بمانَد.[٦] و در خصال و ثواب الأعمال، به سند مرفوع، روايت كرده كه: زمانى خواهد آمد كه عافيت در آن زمان، ده جزء باشد: نُه جزء در گوشه گرفتن از مردم و و يك جزء در سكوت.[٧] و در خصال، از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه از پدر خود عليه السلام روايت فرمود كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود كه: سه چيز، موجب نجات است: يكى، آن كه زبان خود را نگاه دارى؛ ديگر، آن كه بر گناه خود بگِريى؛ ديگر آن كه از خانه خود بيرون نيايى.[٨] و احاديث در فضيلت صَمْت، بسيار واقع شده و به آنچه مذكور شد، در اين مقام، اكتفا مى‌كنيم.

[فضيلت سخن گفتن در موضعِ سخن‌]

و امّا سخن گفتن و فضيلت آن در موضع خودش، پس اخبار در آن باب، وارد شده و از آن جمله، شيخ طبرسى رحمه الله در كتاب احتجاج، از سيّد السّاجدين عليه السلام روايت كرده كه شخصى از آن حضرت پرسيد كه: سخن گفتن و سكوت، كدام افضل است؟ فرمود: هر يك از اين دو چيز، آفتى چند دارد.

پس هرگاه كه از آفات‌[٩] سالم باشند، سخن گفتن، افضل است از سكوت. گفتند: چگونه افضل‌

[١]. ب:« ذكر».