بعد از آن فرمود كه: آنچه شما گفتيد كه خداى تعالى، ما را خبر داده در كتاب خود از حال جمعى كه ايشان را به خوبى ياد فرموده، پس به تحقيق كه آنچه ايشان كردند، در آن وقتْ جايز بوده و خداى تعالى، ايشان را نهى نفرموده بود و ايشان را ثواب مى‌دهد بر آنچه كردند و بعد از آن كه خداى تعالى، امر فرمود به خلافِ آنچه ايشان كردند، امر الهى، ناسخ فعل ايشان‌[١] شد و آن نهى كه خداى تعالى فرمود، ترحّمى بود بر مؤمنان، و شفقتى بود به ايشان از براى آن كه ضرر به خود و عيال خود نرسانند، و در ميان ايشان، اطفال ناتوان و فرزندان كوچك و مردان بسيار پير و زنان پير هستند كه بر گرسنگى، صبر نمى‌كنند. پس اگر من نانى كه داشته باشم و تصدّق كنم و ديگر نانى نداشته باشم، ايشانْ تلف خواهند شد و از گرسنگى خواهند مُرد. و از اين جهت، حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود كه: كسى كه پنج خرما يا پنج نان يا پنج دينار يا پنج درهم داشته باشد و خواهد كه آن را صرف كند، افضل و بهترِ آنها آن است كه صرفِ پدر و مادر خود كند، و دومين را صرف خود و عيال خود كند، و سيّم را صرف خويشان خود، و چهارم را صرف همسايگان پريشان، و پنجم را در راه خداى تعالى؛ و اين پنجم، ثوابش كمتر از آنهاست.

و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله در باب مردى از انصار كه در وقت مُردن خود، پنج يا شش كس از بنده‌هاى خود را آزاد كرده بود و به غير از آنها چيزى نداشت و فرزندان كوچك داشت، فرمود كه:

اگر مرا خبر مى‌كرديد كه او چه كرده، نمى‌گذاشتم كه او را در قبرستان‌[٢] مسلمانان دفن كنيد. آيا اطفالِ صغار خود را مى‌گذاشت كه از مردم، گدايى و سؤال به كف كنند؟!

بعد از آن فرمود كه: پدرم روايت مى‌فرمود كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرموده كه: ابتدا كن به عيال خود، اوّل آن كه از همه نزديك‌تر باشد و بعد از او، آن كه از باقى نزديك‌تر باشد.

بعد از آن فرمود كه: اين است آنچه كتاب الهى به آن، ناطق و گوياست، و رد مى‌كند آنچه شما گفتيد و نهى مى‌كند از آنچه شما، امر به آن مى‌كنيد؛ نهىِ مفروض و واجب از جانب خداوند عزيز حكيم كه فرمود: «وَ الَّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كانَ بَيْنَ ذلِكَ قَواماً»؛[٣] يعنى: آن جماعتى كه وقتى كه انفاق كنند، اسراف نمى‌كنند و اقتار نمى‌كنند[٤] و در ميان حالت افراط

[١]. الف:« الهى».