منهج اليقين (شرح نامه امام صادق عليه السلام به شيعيان) - گلستانه، سید علاء الدین - الصفحة ٢٤١ - سخنان امام صادق عليه السلام به صوفيان
شناختهام كه حقّى از حقوق الهى در مال من، مانده باشد و در مصرفش صرف نكرده باشم.
چون سفيان ثورى جواب شنيده، رفت، جمعى ديگر از آنها كه اظهارِ ترك دنيا مىكردند و مردم را دعوت مىنمودند به آن كه موافق طريقهاى كه ايشان داشتند، از پوشيدن جامههاى درشت و تنگ گذرانيدن معيشت، سلوك كنند، نزد آن حضرت آمدند و گفتند: سفيان ثورى، از جواب تو عاجز شده و از دلايلى كه بر مطلب خود داشت، غافل شده. حضرت فرمود: شما حجّتهاى خود را بيان كنيد. ايشان گفتند: حجّتهاى ما از كتاب خداى تعالى است. حضرت فرمود كه: بگوييد؛ زيرا كه كتاب الهى، سزاوارترينِ چيزهاست به آن كه مردم، متابعت و پيروى نمايند. ايشان گفتند:
خداى تعالى مىفرمايد در جايى كه خبر مىدهد از حال جمعى از اصحاب حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله كه:
«وَ يُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ»؛[١] يعنى: اختيار مىكنند جماعتى را بر خود، هر چند خود، پريشانى و احتياج داشته باشند، و كسى را كه نگاه داشته شده باشد؛ يعنى خود را منع كند از بخل شديد نفس خود. پس آن جماعت، رستگاراناند.
و گفتند كه: خداى تعالى، آن جماعت را به اين معنى مدح فرموده و در جاى ديگر فرموده كه:
«وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْكِيناً وَ يَتِيماً وَ أَسِيراً»؛[٢] يعنى: طعام خود را مىخورانند از جهت محبّت الهى، يا با وجود آن كه خود، كمال ميل به آن طعام دارند، مىخورانند به مسكين و يتيم و اسيرى كه در جنگ، گرفتار شده.
و گفتند: ما اكتفا به همين حجّت مىكنيم. پس مردى از آن جماعت كه نشسته بودند، گفت كه:
ما مىبينيم كه شما زهد مىورزيد در طعامهاى خوب و با اين، مردم را امر مىكنيد به آن كه دست از مالهاى خود بدارند تا نفع به شما برسد.
حضرت به آن مرد فرمود كه: بگذاريد سخنى چند را كه فايده از براى شما ندارد. و بعد از آن، به آن جماعت خطاب فرمود كه: اى گروه! آيا شما عالميد به ناسخ و منسوخ، و محكم و متشابه قرآن كه هر كه از اين امّت، گمراه شده و هلاك شده، از اين سبب شده؟ گفتند: ما بعضى از ناسخ و منسوخ، و محكم و متشابه قرآن را مى دانيم؛ امّا همه را نمىدانيم. فرمود: از اين جا به ضلالت افتادهايد. و همچنين، احاديث حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله ناسخ و منسوخ، و محكم و متشابه مىدارد؛ يعنى بعضى از آيات و احاديث، حكمش[٣] برطرف شده و آن، منسوخ است به آيه و
[١]. سوره حشر، آيه ٩.