فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٨٧ - روز١٧٢٨ كفّاره
در مورد اوّل و دوم، پس از عجز از آزاد كردن برده، دوماه و در مورد سوم پس از ناتوانى از اطعام سه روز روزه واجب مىشود؛ چنان كه در چهارم پس از عجز از هر سه خصال (آزاد كردن برده، اطعام ده فقير و پوشاندن آنان) سه روز روزه واجب مىگردد.
در پنجم (جزاى صيد) در صيد شترمرغ، پس از عجز از قربانىِ شتر، هيجده روز روزه و در صيد گاو وحشى (گورخر) پس از ناتوانى از قربانى كردن گاو، نه روز روزه و در صيد آهو پس از عجز از قربانى كردن گوسفند سه روز روزه واجب مىشود.
در مورد ششم (كوچ عمدى از عرفات) پس از عجز از قربانىِ شتر، هيجده روز روزه واجب مىشود(--> روزه بدل بدنه).
روزه كفّاره موارد هفتم تا نهم همانند روزه كفّاره قسم است. البته برخى در سه مورد آخر قائل به استحباب كفّاره شدهاند.
٣. وجوب روزه به عنوان فرد تخييرى بين روزه و غير آن كه عبارت است از كفّاره افطار روزه ماه رمضان، اعتكاف، نذر، عهد و كفّاره تراشيدن زن موى سر خود را در مصيبت.
مكلّف در همه موارد ياد شده در انتخاب يكى از خصال كفّاره (آزاد كردن برده، دو ماه روزه گرفتن و اطعام شصت فقير) آزاد است.
برخى، كفّاره اعتكاف و تراشيدن زن موى سر خود را همانند كفّاره ظهار و برخى، كفّاره نذر و عهد را همانند كفّاره قسم دانستهاند؛ چنان كه بعضى، كفّاره تراشيدن سر را بر زن واجب ندانستهاند.
از ديگر مصاديق اين قسم، كفّاره تراشيدن سر در حال احرام( -->احرام)است كه شخص بين قربانى كردن گوسفند، سه روز روزه گرفتن يا صدقه دادن به شش فقير، مخيّر است.
٤. وجوب روزه پس از ناتوانى از غير آن به عنوان فردى تخييرى كه عبارت است از كفّاره آميزش مولا با كنيز مُحرم خود، كه با اذن او مُحرم شده است. كفّاره آن يك شتر يا گاو و يا گوسفند و درصورت عجز از شتر و گاو، يك گوسفند يا سه روز روزه است.(١)
در دو ماه روزه كفّاره، تتابع واجب است. مراد از تتابع اين است كه يك ماه آن