نه اينكه به صرف پيدايى اين شكها نماز باطل گردد. بنابر اين، چنانچه شكِ عارض شده پس از تأمل و انديشه برطرف گردد، و نماز گزار نماز را بدون شك به اتمام برساند، نمازش صحيح است.(١٧)

٤ ـ ٢. شكهاى صحيح:شكهاى صحيح كه هنگام پيدايى آنها وظيفه‌اى خاص برعهده نمازگزار نهاده شده به دو نوع منصوص (تصريح شده در روايات) و غير منصوص تقسيم مى‌شوند.

٤ـ٢ـ١. شكهاى صحيح منصوص عبارتند از:

الف. شك بين دو و سه پس از اكمال دو سجده كه به قول مشهور، بنا را بر سه گذارده و نماز را تمام مى‌كند و پس از نماز ـ جهت جبران ركعتى كه احتمال مى‌دهد نخوانده باشد ـ يك ركعت نماز احتياط( -->نماز احتياط)ايستاده و يا دو ركعت نشسته مى‌خواند.(١٨)برخى، احتياط وجوبى را در خواندن يك ركعت ايستاده دانسته‌اند.(١٩)

ب. شك بين سه و چهار كه به قول مشهور، بنا را بر چهار گذاشته و پس از اتمام نماز يك ركعت نماز احتياط ايستاده و يا دو ركعت نشسته مى‌خواند.(٢٠)

ج. شك بين دو و چهار پس از اكمال دو سجده كه به قول مشهور، بنا را بر چهار گذارده و پس از نماز دو ركعت نماز احتياط ايستاده مى‌خواند.(٢١)

د. شك بين دو و سه و چهار پس از اكمال دو سجده كه به قول مشهور، بنا را بر چهار گذاشته و پس از اتمام نماز، دو ركعت نماز احتياط ايستاده و دو ركعت نشسته مى‌خواند.(٢٢)برخى وظيفه را يك ركعت ايستاده و دو ركعت نشسته دانسته‌اند.(٢٣)برخى به جاى دو ركعت نشسته، خواندن يك ركعت ايستاده را واجب دانسته‌اند.(٢٤)بنابر قول دو ركعت نشسته خواندن، در جواز جايگزينى يك ركعت ايستاده به جاى دو ركعت نشسته اختلاف است؛ چنان كه در لزوم تقديم دو ركعت ايستاده بر دو ركعت نشسته يا تخيير در تقديم هر يك، اختلاف مى‌باشد.(٢٥)

قول مقابل مشهور در هر چهار نوع شك ياد شده، مخير بودن نمازگزار است بين اينكه بنا را بر اقل بگذارد، بدون نياز به خواندن نماز احتياط و يا بنا را بر اكثر بگذارد، با خواندن نماز احتياط.(٢٦)

(١٧)مستند العروة (الصلاة) ٦/ ١٤٥
(١٨)جواهر الكلام ١٢/ ٣٣٢ ـ ٣٣٥
(١٩)العروة الوثقى ٣/ ٢٤٣
(٢٠)الحدائق الناضرة ٩/ ٢٢٧ ـ ٢٢٨ ؛ جواهرالكلام ١٢/ ٣٤١ ـ ٣٤٥
(٢١)الحدائق الناضرة ٩/ ٢٣٧ ؛ جواهر الكلام ١٢/ ٣٤٥ ـ ٣٤٨
(٢٢)الحدائق الناضرة ٩/ ٢٤١ ـ ٢٤٢ ؛ جواهر الكلام ١٢/٣٤٩
(٢٣)الفتاوى ابن بابويه/٥٦
(٢٤)المراسم العلوية/ ٨٧ ؛ مختلف الشيعة ٢/ ٣٨٦
(٢٥)المقاصد العلية (الحاشية الأولى على الألفية)/ ٦١٤ ـ ٦١٥ ؛ الحدائق الناضرة ٩/ ٢٤١ ـ ٢٤٣ ؛ جواهر الكلام ١٢/ ٣٤٨ ـ ٣٥١ ؛ العروة الوثقى ٣/ ٢٤٤
(٢٦)جواهر الكلام ١٢/ ٣٣٢ ـ ٣٣٥