مگر آنكه يكى از دو نماز جمعه پيش از ديگرى اقامه شده باشد، كه در اين صورت تنها نماز جمعه‌اى كه ديرتر شروع شده باطل خواهد بود. ملاك در سبقت يكى بر ديگرى، سبقت در تكبيرة الإحرام است(٢)(--> نماز جمعه).

بنابر قول مشهور، پيشى گرفتن مأمومان از امام جماعت در ذكرهاى نماز اشكال ندارد، مگر در تكبيرة الإحرام كه بايد پس از امام تكبير بگويند و چنانچه از روى سهو بر امام پيشى بگيرند نمازشان فرادا مى‌شود.(٣)اما در افعال نماز، پيشى گرفتن مأمومان از امام جايز نيست(٤)و چنانچه مأمومى از روى عمد بر امام سبقت بگيرد، بنابر قول مشهور، نمى‌تواند دوباره بر گردد؛ بلكه بايد صبر كند تا امام جماعت برسد. در اين صورت نمازش به جماعت صحيح خواهد بود؛ هرچند مرتكب گناه شده است؛(٥)اما اگر سبقت مأموم از امام در فعلى از افعال نماز از روى سهو باشد، به قول مشهور بايد برگردد و از امام متابعت كند(٦)( -->نماز جماعت).

نكاح:پدر بر فرزندان نابالغ و نيز بنابر قول مشهور بر دختر بالغ خود ولايت دارد. همچنين است جدّ پدرى؛ از اين رو، هر كدام از پدر و جدّ پدرى مى‌تواند براى فرزند نابالغ؛ اعم از دختر و پسر و نيز دختر بالغ، عقد ازدواج با ديگرى را جارى سازد؛ ليكن در صورتى كه هر دو به اين امر اقدام كنند، عقد هر كدام كه زودتر اجرا شده صحيح و ديگرى باطل است.(٧)

اگر زنى دو نفر را براى تزويج خود وكيل كند و هر يك از آنان، او را به شخصى تزويج نمايد، عقدى كه نخست اجرا شده صحيح و دومى باطل است. همچنين است اگر مردى دو نفر را وكيل كرده باشد كه زنى را به عقد او در آورند و آنان مادر و دختر و يا دو خواهر را به عقد او در آورده باشند.(٨)

احياء موات:از راههاى پيدايى حق اولويت ـ كه از آن به حق سبق تعبير كرده‌اند ـ پيشى گرفتن در استفاده از مشتركات(--> مشتركات)همچون راهها، مساجد و ساير اماكن عمومى و نيز مباحات اصلى، مانند زمين موات،

(٢)تذكرة الفقهاء ٤/ ٥٧ ـ ٦٠ ؛ جواهر الكلام ١١/ ٢٤٥ ـ ٢٤٨
(٣)كتاب الصلاة (شيخ انصارى) ٢/ ٤٩٩ ؛ العروة الوثقى ٣/ ١٦٢ ـ ١٦٣ ؛ مستند العروة (الصلاة) ٥ (قسم ٢)/ ٢٩٦ ـ ٢٩٨
(٤)مستند العروة (الصلاة) ٥ (قسم ٢)/ ٢٥٩
(٥)الحدائق الناضرة ١١/ ١٤٠ ؛ مفتاح الكرامة ٦/ ١٧١٨ ـ ١٧٢٠
(٦)مدارك الأحكام ٤ / ٣٢٨ ؛ الحدائق الناضرة ١١/ ١٤٠
(٧)جواهر الكلام ٢٩/ ٢٠٨
(٨)مبانى العروة (النكاح) ٢/ ٣٥٢ ـ ٣٥٥