دختر نابالغ يا ديوانه زنا كند و نيز زن بالغ عاقل آزاد و محصنى كه پسر نابالغى با وى زنا كند، اختلاف است. بنابر قول به عدم ثبوت حدّ رجم تازيانه ثابت مى‌شود؛ ليكن اگر مرد ديوانه با زن ياد شده زنا كند، زن سنگسار مى‌گردد.(٢٥)برخى در اين صورت نيز قائل به عدم ثبوت حد رجم بر زن شده‌اند.(٢٦)در اينكه بر مرد ديوانه بالغ آزاد و محصنى كه زنا كرده؛ حد، اعم از تازيانه، سنگسار و غير آن، ثابت مى‌شود يا نه، اختلاف است. ديدگاه مشهور عدم ثبوت مطلق حد، حتى تازيانه است.(٢٧)

٣. تازيانه:صد ضربه تازيانه حدّ مرد يا زن زناكار بالغ عاقل آزاد و غير محصن است و نيز به قول جمعى از فقها حدّ مرد محصن آزادى است كه با زن نابالغ يا ديوانه زنا كند و نيز زن آزاد بالغ عاقل و محصنى كه پسرى نابالغ يا ـ بنابر قول برخى ـ ديوانه با او زنا كند، چنان كه گذشت.

حدّ برده زناكار پنجاه تازيانه است؛ محصن باشد يا غير محصن، مرد باشد يا زن، پير باشد يا جوان.(٢٨)مگر در موارد ثبوت حدّ قتل كه ـ چنان كه گذشت ـ برده و غير برده در آن يكسان است.

٤. تازيانه توأم با تراشيدن سر و تبعيد:اين حد بر مرد آزاد بالغ عاقل غير محصنى كه زنا كرده جارى مى‌گردد؛ ليكن در اينكه كيفر تبعيد، به مرد زناكارى كه ازدواج كرده، ليكن هنوز با همسرش هم بستر نشده، اختصاص دارد يا شامل غير او نيز مى‌شود، اختلاف است.(٢٩)بنابر قول مشهور، زن زناكار تبعيد نمى‌شود. بر اين قول ادعاى اجماع نيز شده است.(٣٠)چنان كه برده زناكار نيز نه تبعيد و نه سرش تراشيده مى‌شود.(٣١)

٥ . تازيانه توأم با سنگسار:بر پير مرد يا پير زن آزاد عاقل و محصنى كه زنا كرده، ابتدا صد ضربه تازيانه مى‌زنند و سپس او را سنگسار مى‌كنند. در اينكه حدّ ياد شده نسبت به جوان محصن نيز جارى است يا اختصاص به پير مرد و پير زن دارد، اختلاف است. قول نخست به مشهور نسبت داده شده است؛(٣٢)ليكن گروهى از قدما(٣٣)و نيز جمعى از معاصران(٣٤)قول دوم را برگزيده‌اند.

(٢٥)جواهرالكلام ٤١/ ٣١٨ ـ ٣٢٢
(٢٦)الجامع للشرائع/ ٥٥٢
(٢٧)جواهر الكلام ٤١/ ٣٢٢ ـ ٣٢٣
(٢٨)٣٢٩
(٢٩)٣٢٣ ـ ٣٢٨
(٣٠)٣٢٨ ـ ٣٢٩
(٣١)٣٣٠
(٣٢)الروضة البهية ٩/ ٨٥ ـ ٨٦ ؛ غاية المرام ٤/٣١٦ ؛ جواهر الكلام ٤١/ ٣١٨ ـ ٣٢٠
(٣٣)الخلاف ٥/ ٣٦٦ ـ ٣٦٧ ؛ المهذب ٢ / ٥١٩ ؛ الوسيلة/ ٤١١ ؛ غنية النزوع/ ٤٢٢ ؛ إصباح الشيعة/ ٥١٣
(٣٤)تحرير الوسيلة ٢/ ٤٦٣ ؛ تكملة منهاج الصالحين/ ٣٥ ؛ مهذب الأحكام ٢٧/ ٢٧٠ ـ ٢٧١ ؛ المسائل الواضحة (اراكى) ٢/١٧٧