جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٦١ - ٧٠ حقیقت بندگى

آسمانى خود اهميت داده و معتقدم، گفتند: بايد به اين جوان پاداش داد و بهترين پاداش او اين است كه در وقت معيّن ديگرى از وى امتحان بگیریم. همين كار انجام شد، خدا را شكر در امتحان هم به لطف خدا موفّق شدم. از این مهم‌تر در امتحان الهی هم موفق شدم. [١] به قول شاعر:

تو بندگی چو گدایان به شرط مزد مکن کهخواجه خود روش بنده‌پروری داند

٦٦. بندگی خدا نه بندگی دنیا

خداوند می‌فرماید: (وَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِی الأَرْضِ جَمِيعًا مِنْهُ إِنَّ فِی ذَلِكَ لآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ) [٢] آن چه را در آسمان‌ها و زمين است، مسخر و مطیع شما ساختیم در اين كارها، براى اهل تفکر، آياتِ قدرت خدا، كاملاً پديدار است.

در ذیل آیه فوق در «تفسير نيشابورى» آمده است كه «ابويعقوب نهرجورى» گفت: خدا، جهان هستى و آنچه را در اوست مسخر تو ای انسان قرار داده تا هيچ چيز تو را تسخير نكند و تنها مطیع و تسلیم كسى باشى كه جهان را برای تو مسخّر کرده است. پس كسى كه در عالم چيزى را مالك شود «و بدان دلبند شود» و زيبايى دنيا او را گرفتار خويش سازد، نعمت خدا را انكار كرده و ناسپاس شده است در حالى كه خدا او را آزاد آفريده تا تنها بنده او باشد. اما او بنده غیر خدا شده است. [٣]

٦٧. بنده حقیقی با چند روز محرومیّت یا بلا، پا از رکاب بندگی نکشد

پادشاه ديار زوزن «حدود نيشابور» وزير پاك‌سرشت و بزرگواری داشت كه به همگان خدمت می‌كرد و در غیاب دیگران از آنان به نيكى ياد می‌کرد. اتفاقاً روزى

[١]. پند تاریخ،، خسروی، موسی، ج ٥، ص ٢٢٦.

[٢].[٨٨] سوره جاثیه آیه ١٣.

[٣].[٨٩] کشکول شیخ بهایی، دفتر اول، با قدری تصرف در الفاظ.