جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٢٩١ - ١٩ دستی که به سوی قاضی الحاجات گشوده شود

نگاه كرد. در انتظار نزول وحى بود كه دستورى در اين باره نازل گردد، چنان كه آيه زير اين مطلب را حكايت می‌كند. (قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِی السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا) [١] نگاه‌هاى معنى دار تو را به آسمان مشاهده کردیم تو را به سوى قبله‌اى كه رضايت تو را جلب كند بر می‌گردانيم. از تاريخ اسلام و مطالعه اوضاع شبه جزيره عربستان علل ديگرى نيز در نزول آیه فوق به دست می‌آيد:

اولاً: كعبه به دست قهرمان توحيد حضرت ابراهيم٧ ساخته شده بود و مورد تعظيم جامعه عرب بود، قبله قرار دادن چنين نقطه‌اى رضايت عموم اعراب را فراهم می‌ساخت و آنها را براى پذيرفتن آيين اسلام راغب می‌نمود. هيچ هدفى بالاتر از آن نبود كه مشركان سرسخت و لجوج، ايمان آورند و به وسيله آنها آيين اسلام در سرتاسر جهان منتشر گردد.

ثانياً: فاصله‌گرفتن از يهودیان آن روز لازم به نظر می‌رسيد، زيرا آنان هر ساعت كارشكنى می‌كردند و با سؤالات بیهوده، وقت پيامبر را گرفته و به گمان خود ابراز علم و دانش می‌كردند. تغییر قبله يكى از مظاهر دورى از يهودیان لجوج آن زمان بود، بالاخره اسلامی ‌كه از هر نظر برترى دارد بايد به طورى جلوه كند كه نقاط تكامل و برترى آن روشن و بارز باشد. با در نظر گرفتن اين جهات در حالى كه پيامبرﷺ تنهادو ركعت از نماز ظهر را خوانده بود، جبرئيل فرود آمد و پيامبر را به سوى مسجدالحرام متوجه نمود در برخى از روايات آمده که دست پيامبر را گرفت و متوجه مسجدالحرام نمود. زنان و مردانى كه در مسجد بودند از او پيروى كرده و از آن روز كعبه، قبله مستقل مسلمانان گردید. [٢]

رسول اكرمﷺفرمود: (لَا تَتَّكِلْ إِلَى غَيْرِ اللَّهِ فَيَكِلَكَ اللَّهُ‌) به غير خداوند تکیه نکنید تا مستحق آن شوید که خداوند شما را به خود واگذارد. [٣]

[١] . سوره بقره آيه ١٤٤.

[٢]. تفسیر الميزان، علامه طباطبایی، نشر مؤسسة الاعلمي، ج ١، ص ٣١٥ .

[٣].[٤٦٤] مستدرك الوسائل ، المحدّث النوري، ج‌، ص ٢١٧‌.