جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ٢٣ - ٢٥ امام حسن

٢٠. توبه حقیقی قدم اول در بندگی خدا

کمیل که از یاران مخلص امیرمؤمنان علی٧ بود. از آن حضرت پرسید، انسان گاهی گرفتار گناه می‌شود و به دنبال آن از خدا آمرزش می‌خواهد، حدّ آمرزش خدا چیست؟ حضرت فرمود: حد آن توبه است. کمیل عرض کرد: همین مقدار؟ امام فرمود: نه، بنده بعد از گناه باید به حقیقت توبه و استغفار کند. کمیل عرض کرد: حقیقت توبه چیست؟ حضرت فرمود: دل او پاک باشد و در باطن تصمیم بگیرد به گناهی که از آن استغفار کرده دوباره باز نگردد.

کمیل عرض کرد: اگر این کار را انجام دهم آیا از توبه کنندگان حقیقی هستم؟ امام فرمود: نه! برای این که تو هنوز به حقیقت توبه نرسیده‌ای. توبه از گناه اولین درجه عبادت است توبه حقیقی شش شرط دارد:

١. پشیمانی از گذشته. ٢. تصمیم بر بازنگشتن به گناه به هیچ وجه. ٣. پرداخت حقوق انسان‌هایی که به آن‌ها بدهکاری. ٤. ادای حق خداوند در تمام واجبات.

٥. از بین بردن گوشتی که از حرام بر بدنت روییده است «به وسیله روزه‌داری اگر از حرام خوراک خود را تهیه کرده‌ای» به طوری که گوشتی که از حرام روییده از بین برود و به مرور زمان گوشت تازه میان آنها بروید.

٦. به تن خود بچشانی رنج طاعت را، چنان که لذت گناه را چشانیده‌ای. در این صورت توبه حقیقی تحقّق یافته و از توبه کنندگان خواهی بود. [١]

٢١. دعای عارفانه امیرمؤمنان٧ در توفیق بندگی

امیرمؤمنان علی٧ در مناجات خود به خداوند عرض نمود: پروردگارا! همین عزّت من را کافی است که بنده تو هستم و همین افتخار من را بس که تو پروردگار

[١]. بحار الأنوار، مجلسی، محمد باقر، ط دار الاحیاء التراث، ج ٦، ص ٢٧، الحکم الزاهرة، ترجمه انصارى، ص ٤٨٨، ح ١٣٥٢.