جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ١٨٧ - ٢٢ شناخت انسانها، در صحنه امتحان

در همين ميان يكى از ياران راستين امام صادق به نام‌ هارون مكى، به حضور امام رسيد. آن حضرت بدون معطّلی به او فرمود: كفش خود را درآور و در ميان تنور آتش بنشين، او بی‌درنگ اطاعت کرد و در ميان آتش تنور نشست. امام متوجه سهل شد و از اخبار خراسان براى او مطالبى را بیان فرمود: گویی خودش از نزديك در خراسان ناظر اوضاع آن شهر بوده است.

حضرت به سهل فرمود: برخيز به تنور بنگر، چون سهل به تنور نگاه كرد، ديد ‌هارون مكى چهار زانو در ميان آتش نشسته است. امام فرمود: در خراسان چند نفر مثل اين شخص وجود دارد «که تسلیم محض و بی‌چون و چرای اوامر ما باشد؟» سهل عرض كرد: سوگند به خدا حتّى يك نفر هم مثل اين شخص در خراسان وجود ندارد. در این هنگام حضرت فرمود: قيام نمی‌كنم در زمانى كه حتى پنج نفر يار راستين براى ما پيدا نشود، ما به وقت و زمان قيام آگاه‌تر از شما هستيم. [١]

١٩. آزمایش انسان، هنگام رسیدن به مقام و منصب

هر کس ظرفیت رسیدن به جاه و مقام و ریاست و ثروت را ندارد چه بسا در ورطه امتحان، طغیان کند. لذا سزاوار است که قبل از رسیدن به این مقامات خود را تذکیه دهد تا هنگام آزمایش سربلند بیرون آید اگر مقام و منصبی به ما رسید آنجا باید دید آیا واقعا به وظیفه عمل می‌کنیم یا خیر؟

در محضر حضرت رضا٧ نام مردى به ميان آمد كه سخت دوستدار رياست بود. حضرت فرمود: ضرر و زيان دو گرگ درنده‌اى كه به گله بى‌نگهبان، هجوم آورند و همه را متفرق کنند، از ضرر رياست، براى دين مسلمان کمتر نيست. (مَا ذِئْبَانِ

[١].[٣٢٥] بحار الأنوار، مجلسی،ط دار الاحیاء ،ج ٤٧، ص ١٢٣، معجم رجال الحديث، خوئي، ابوالقاسم ج‌٢٠، ص ٢٦١‌.