جلوه‌های دلنواز ماه - ابن حسینی، سعید - الصفحة ١٢٥ - ١٦ اعتدال در قضاوت دیگران

به عنوان یکی از ارکان کمال انسان برشمرده است. (الْکَمَالُ کُلُّ الْکَمَالِ: التَّفَقُّهُ فِی الدِّینِ، وَ الصَّبْرُ عَلَى النَّائِبَهِ، وَ تَقْدِیرُ الْمَعِیشَهِ) [١]

امام صادق٧ فرمود: چند نفر دعایشان به اجابت نمی‌رسد: یکی از آنها مردی است که مال خود را در راه بد یا اسراف تلف کرده و می‌گوید: خدایا! دوباره به من روزی بده! خداوند به او می‌فرماید: آیا به تو دستور ندادم که در مخارج زندگی میانه‌روی کنی؟

دستور ندادم، مالت را إصلاح کنی و به ‌اندازه مصرف کرده و اسراف نکنی؟ چنانچه در قرآن می‌فرماید: (وَ الَّذِينَ إِذَا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كَانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوَاماً) [٢] کسانی که نه اسراف می‌کنند و نه بر خود تنگ گرفته و بخل می‌ورزند و میان این دو صفت، اعتدال و میانه‌روی را رعایت می‌کنند ...[٣]

Q سیزدهم: اعتدال در تأنّی و شتابزدگی: نه شتابزدگی در کارها و نه تأمّل بیش از حد که موجب از بین رفتن فرصت شود در روایات آمده است که برای هر چیزی آفتی است و آفت تأنّی «و تأمّل بیش از حد» از بین رفتن فرصت است.

براى انجام هر كاری مقدماتى لازم است كه اگر فراهم نگردد، اقدام به آن كار بى‌نتيجه خواهد ماند و اگر فراهم گردد و اقدام نشود فرصت از دست رفته و بى‌نتيجه خواهد ماند.

افراد هوشيار و مدير و مدبّر كسانى هستند كه با صبر و حوصله در انتظار فراهم شدن مقدمات هستند و بعد از فراهم شدن آن، بدون درنگ با توکّل به خدا اقدام می‌‌كنند و تا رسيدن به مقصود از پاى نمی‌‌نشينند و در عین حال شتابزده هم عمل نمی‌کنند به همين دليل‌ «عجله و شتاب» به معنى اقدام كردن به كارها قبل از فراهم

[١]. تحف العقول، ابن شعبة حراني، ص ٢٩٢.

[٢] . سوره فرقان، آیه ٦٧.

[٣] بحار الأنوار، مجلسی، محمد باقر، ط دار الاحیاء التراث، ج ٩٣، ص ٣٦٠.