جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٨٩ - غزل ٢٥١ معاشران گره از زلف يار باز كنيد

پيامها داريم، گوش فرا دهيد؛ كه:

١٨٨٦

«إِنَّ لِرَبِّكُمْ فى أَيّامِ دَهْرِكُمْ نَفَحاتٍ، أَلا! فَتَعَرَّضُوا لَها.»

[١]: (بدرستى كه پروردگارتان در روزهاى عمرتان، نسيمهايى [از رحمتهاى خاصّش‌] براى شما دارد. هان! پس به بدرقه آنها برويد.) در جايى مى گويد:

و يا آنكه منظور از «اهل راز»، انبياء و اولياء :، و يا اساتيد باشند؛ يعنى، نفحات الهى شما را به دنبال اهل راز رفتن دعوت مى كند. در پى آنان شويد تا از ديدار دوست بهره‌مند گرديد.

آرى، بشر به محبّت زنده است و چون محبّت و عشق را از او بگيرند، مرده‌اى است متحرّك. اين محبّت است كه وى را به حركت و سكون دعوت مى كند. محبّت است كه جذب و دفع در امور را به او آموزش مى دهد. و در واقع، ريشه همه محبّتها، محبّت فطرى به محبوب حقيقى است؛ كه:

١٨٨٧

«وَبَعَثَهُمْ فى سَبيلِ مَحَبَّتِهِ.»

[٤]: (و مخلوقات را در راه عشق به خود و محبّتش بر انگيخت.)؛ ولى او نمى فهمد كه اين عشق و محبّت را بايد كجا به كار زند كه صد در صد براى او نفع داشته باشد. به كار انداختن محبّت در غير طريق محبوب حقيقى و غير آنان كه محبّت ايشان، عين محبّت حقّ است،.

[١] - بحار الانوار، ج ٧١، ص ٢٢١.

[٢] - بوى خوش درخت خوشبوى سبزه زار[ و يا درخت عود و آس‌] وزيدن گرفت و شيفتگى‌ام افزون گشت- كيست كه از من به محبوبم« سُعاد» سلام برساند؟

[٣] - خوش آمدى و به خوش منزلى فرود آمدى- ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٥٢١، ص ٣٧٤.

[٤] - صحيفه سجّاديه، دعاى ١.