جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٦٨ - غزل ٢٦٣ هر كه شد محرم دل در حرم يار بماند

گويا خواجه در مصرع اوّل اين بيت به مضامين كلمات علىّ ٧ اشاره مى كند، كه مى فرمايد:

١٩٩٠

«مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ، عَرَفَ رَبَّهُ.»

[١]: (هركس خود را بشناسد، پروردگارش را خواهد شناخت.- همچنين:

١٩٩٢

«مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ، تَجَرَّدَ.»

[٢]: (كسى كه خود را بشناسد، مجرّد مى گردد.- نيز:

٢٠٢٥

«مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ، جَلَّ أَمْرُهُ.»

[٣]: (هركس نَفْس خويش را بشناسد، كارش بالا مى گيرد.).

و در مصرع دوّم اشاره به معناى كلام ديگر وى كه مى فرمايد:

١٩٩٣

«كَفى بِالمَرءِ جَهْلًا أَنْ يَجْهَلَ نَفْسَهُ.»

[٤]: (در جهالت شخص همين بس كه خود را نشناسد.- همچنين:

١٩٩٤

«أَعْظَمُ الجَهْلِ، جَهْلُ الإِنْسانِ أَمْرَ نَفْسِهِ.»

[٥]: (بزرگترين نادانى، جهل انسان به امر نَفْس خويش مى باشد.- نيز:

١٩٩٥

«مَنْ جَهِلَ نَفْسَهُ، أَهْمَلَها.»

[٦]: (هركس نفس خود را نشناسد، بيهوده‌اش گذاشته- غير آن.

مى‌خواهد بگويد: سالك بايد توجّه داشته باشد كه نزديكترين طُرُق براى شناسايى معشوق حقيقى، خود انسان مى باشد كه مظهر تجلّى تام پروردگار است، و بااين شناخت پرده از حقيقت و جمال انسانيت انسان برداشته مى شود؛ كه:

[١] ( ١، ٢، ٣، ٤) غرر و درر موضوعى، باب معرفة النّفس، ص ٣٨٧.

[٢] ( ١، ٢، ٣، ٤) غرر و درر موضوعى، باب معرفة النّفس، ص ٣٨٧.

[٣] ( ١، ٢، ٣، ٤) غرر و درر موضوعى، باب معرفة النّفس، ص ٣٨٧.

[٤] ( ١، ٢، ٣، ٤) غرر و درر موضوعى، باب معرفة النّفس، ص ٣٨٧.

[٥] - غرر و درر موضوعى، باب الجهل، ص ٥٣.

[٦] - غرر و درر موضوعى، باب معرفة النّفس، ص ٣٨٧.