جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٢٦ - غزل ٢٧٢ يارى اندر كس نمى بينم ياران را چه شد

را، باطل [و بى‌هدف‌] نيافريديم.) همچنين: «أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ أَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ؟!»[١]: (آيا گمان مى كنيد كه ما شما را بيهوده آفريديم و به سوى ما رجوع نخواهيد كرد؟!).

پس اين همه غفلت و سرگردانى چرا؟ كه:

٢٠٥٨

«دَوامُ الْغَفْلَةِ يُعْمِى الْبَصيرَةَ.»

[٢]: (دوام غفلت، ديده دل را كور مى گرداند.- نيز:

٢٠٥٩

«وَيْحُ ابنِ آدَمَ! ما أَغْفَلَهُ! وَعْنْ رُشْدِهِ ما أَذْهَلَهُ!»

[٣]:

(خدا رحم كند به پسر آدم [يا: واى بر او] كه چه اندازه فراموش كار است! و چقدر از رشد و هدايت خويش غفلت دارد!)

ستاره زهره، (كه نسبت نواختن به او مى دهند) چرا ديگر نمى نوازد، مگر عود و آلت نواختنش را از دست داده است؟.

كنايه از اينكه: در زير اين آسمان و ستارگان و زمين، ديگر انسان راستين و حقيقى به وجود نمى آيد و كسى را نمى نگرم كه ذوق مستى و عشق به خالق جهان را داشته باشد. كجا شدند آنان؟ و كجايند عشق ورزان به او و به حقيقت گرويدگان؟

غفلت، همه را گرفته و عهد ازلى را فراموش كرده اند و نمى گويند: ميان ما و دوست، الفتى بود و به‌ «أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ؟!»[٤]: (آيا من پروردگار شما نيستم؟!) دوست، «بَلى‌ شَهِدْنا»[٥]: (بله، گواهى مى دهيم.) گفتيم.

كجا شدند آنان كه حقّ دوستى نگاه مى داشتند و همواره «بَلى‌» گو بودند؟ چه.

[١] - مؤمنون: ١١٥.

[٢] ( ٢، ٣) غرر و درر موضوعى، باب االغفلة، ص ٢٩٦.

[٣] ( ٢، ٣) غرر و درر موضوعى، باب االغفلة، ص ٢٩٦.

[٤] ( ٤، ٥) اعراف: ١٧٢.

[٥] ( ٤، ٥) اعراف: ١٧٢.