جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٥ - مقدمه سيماى عقل از نظر خواجه
وسوسه عقل، همان توجّه دادن سالك به مشكلات طريق و باز داشتن اوست.
ج- در مواردى سخن از بىاطّلاعى عقل از كار عشق به ميان آورده و مى گويد:
|
١- عقل اگرداندكه دل دربند زلفش چون خوش است |
عاقلان ديوانه گردنداز پىِ زنجيرما[١] |
|
|
٢- گر چه بد نامى است نزد عاقلان |
ما نمى خواهيم ننگ و نام را[٢] |
|
|
٣- عاقلان نقطه پر گار وجودند، ولى |
عشق داند كه در اين دايره سرگردانند[٣] |
|
|
٤- سوى مَنِ وحشى صفتِ عقل رميده |
آهو روشى، كبك خرامى نفرستاد[٤] |
|
|
٥- عقل مى خواست كز آن شعله چراغ افروزد |
برق غيرت بدرخشيد و جهان برهم زد[٥] |
|
|
٦- در كارخانه اى كه رَهِ علم و عقل نيست |
وَهْم ضعيف رأى فضولى چرا كند؟[٦] |
|
|
٧- خِرَد هر چند نقد كائنات است |
چه سنجد پيش عشقِ كيميا كار[٧] |
|
|
٨- يكى ازعقل مى لافد، يكى طامات مى بافد |
بياكاين داوريها [ظ: را] به پيش داوراندازيم[٨] |
|
[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٧، ص ٤٣.
[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٣، ص ٤٧.
[٣] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٤٩، ص ١٧٢.
[٤] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٧٧، ص ١٥٣.
[٥] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ١٨٠، ص ١٥٤.
[٦] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٢٨، ص ١٨٨.
[٧] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٨٨، ص ٢٢٦.
[٨] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٩٣، ص ٢٩٣.