جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤١٣ - غزل ٢٣٦ گفتم غم تو دارم گفتا غمت سر آيد

زيباى آن بِرانم. دوست فرمود: نسيمهاى كوى ما از آن خوشتر است. نسيم بهشت، گوشه اى از نسيم جان فزاى كوى ماست؛ كه: «لَهُمْ ما يَشاؤُنَ فِيها وَ لَدَيْنا مَزِيدٌ»[١]: (در بهشت هرچه بخواهند براى آنان مهيّاست، ولى نزد ما افزونتر از آن است.) و همچنين:

١٧٤٥

«لَنْ تَتَّصِلَ بِالخالِقِ، حَتّى‌ تَنْقَطِعَ عَنِ الْخَلْقِ.»

[٢]: (هرگز به خالق نخواهى رسيد، تا اينكه كاملًا از خلق ببرّى.- يا:

١٧٤٦

«مَنْ يَكُنِ اللَّهُ أَمَلَهُ، يُدْرِكْ غايَةَ الْأَمَلِ وَالرَّجآءِ.»

[٣]: (كسى كه خداوند آرزوى او باشد، به نهايت آرزو و اميدش خواهد رسيد.- نيز:

١٧٤٧

«يَنْبَغى لِمَنْ عَرَفَ اللَّهَ سُبْحانَهُ، أَنْ يَرْغَبَ فيما لَدَيْهِ.»

[٤]: (كسى كه خداوند سبحان را شناخت، سزاوار است كه به آنچه در نزد اوست، راغب و مايل باشد.)

از اين بيت خوب معلوم مى شود كه خواجه با دوست سابقه عشرت و مشاهده داشته؛ لذا از سپرى شدن آن تأسّف خورده و مى گويد: به وى گفتم: ديدى چگونه زمان عشرت و انس با توام بسر آمد و هنوز تو را سير نديده، به هجرانت مبتلا گشتم!.

فرمود: خاموش باش و گله مكن كه اين غصّه هم بسر مى آيد و باز به وصالم راه خواهى يافت. در جايى خبر از پايان يافتن غصّه‌اش مى دهد و مى گويد:

و در جاى ديگر مى گويد:.

[١] - ق: ٣٥.

[٢] ( ٢، ٣، ٤) غرر و درر موضوعى، باب اللَّه تعالى شأنه( روابط خداى تعالى با بندگان)، ص ١٧.

[٣] ( ٢، ٣، ٤) غرر و درر موضوعى، باب اللَّه تعالى شأنه( روابط خداى تعالى با بندگان)، ص ١٧.

[٤] ( ٢، ٣، ٤) غرر و درر موضوعى، باب اللَّه تعالى شأنه( روابط خداى تعالى با بندگان)، ص ١٧.

[٥] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٠٢، ص ١٧٠.