جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٧٩ - غزل ٢٣١ كسى كه حسن رخ دوست در نظر دارد

معشوقا! كسى به مشاهده و ديدارت راه يافت، كه همواره سربندگى به درگاهت بسايد و به ذكر و مراقبه جمالت توجّه دائمى داشته و لحظه اى غافل نباشد.

در نتيجه، مى‌خواهد با اين بيت به علّت محروميّت خود اشاره كند. در جايى مى‌گويد:

اى دوست! دلم از عبادات قشرى گرفت و مرا تنها اعمال ظاهرى بى‌محتوا، به تو راهنمايى نمى كند. شرابى از ذكر و انس و محبّت و توجّهات لبّى و حضور با خود به من عطا فرما، تا عبادات خود را با حضور و خلوص و مشاهده‌ات انجام دهم؛ كه:

١٦٩٧

«أَلْعَمَلُ كُلُّهُ هَبآءٌ، إِلّا ما أُخْلِصَ فيِه.»

[٢]: (تمام اعمال انسان گرْد و غبارى است [بى ارزش نزد خداوند] جز آنچه در آن اخلاص ورزيده شود.- نيز:

١٦٩٨

«تَقَرُّبُ العَبْدِ إِلَى اللَّهِ سُبْحانَهُ، بِإِخْلاصِ نِيَّتِهِ.»

[٣]: (نزد يكى جستن بنده به خداوند سبحان تنها با اخلاص و پاك نمودن نيّت ميسّر است.- به قربت راه يافته و همواره شاداب باشم.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٢٨١، ص ٢٢١.

[٢] ( ٢، ٣) غرر و درر موضوعى، باب الاخلاص، ص ٩٢.

[٣] ( ٢، ٣) غرر و درر موضوعى، باب الاخلاص، ص ٩٢.