جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٥٥ - غزل ٢٢٨ گر ميفروش حاجت رندان روا كند

از اين غزل به خوبى ظاهر مى شود كه خواجه پس از وصال به فراق مبتلا گشته، تقاضاى وصال و اظهار اشتياق به آن نموده و مى گويد:

آرى، عاشق را گناهى بزرگتر از وجود خود، كه حجاب ميان او و معشوق شده، نيست. و سر چشمه همه گناهان، خودبينى است. كه نتيجه آن ابتلاى عاشق به هجران است. اين هر دو، با يك جلوه جانان و تجلّى و جذبه جمالش، سپرى و مرتفع خواهد شد.

خواجه هم مى گويد: اگر دوست با تجلّيات و مشاهداتش حاجت ما رندان و بى اعتنا جز به او را روا كند، از بلاى هجران وگناه خودپرستى بيرون خواهيم شد.

در جايى گويا مژده رسيدن به اين معنا را يافته كه مى گويد:

و ممكن است منظور از «ميفروش»، اميرالمؤمنين ٧، و يا استاد كامل باشد؛ يعنى، چنانچه علىّ ٧، و يا استاد، ما رندان را بپذيرند و راهنماى به دوست شوند، در اثر عمل به دستورات و عناياتشان، حضرت محبوب ما را از گناهان وجودى و بلاى هجران آزاد خواهد نمود.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٤٨، ص ٢٦٤.