ادب حضور (ترجمه فلاح السائل) - السيد بن طاووس؛ مترجم محمد روحي - الصفحة ١٦٥ - كيفيت زيارت قبور اموات

صداى ما را مى‌شنوند؟ فرمود: بله، به خدا سوگند، چنين است، مسلّما آنان از آمدن شما خبردار شده و شادمان مى‌گردند و با شما انس مى‌گيرند. وى مى‌گويد:

عرض كردم: وقتى به زيارت ايشان رفتيم چه بگوييم؟ فرمود بگو:

«اللّهمّ، جاف الأرض عن جنوبهم، و صاعد إليك أرواحهم، و لقّهم منك رضوانا، و أسكن إليهم من رحمتك ما تصل به وحدتهم، و تونس به وحشتهم، إنّك على كلّ شى‌ء قدير.»

- خداوندا، زمين را از پهلوهايشان بر كنار فرموده و جايگاهشان را وسعت ده، و ارواح آنان را به سوى خود بالا بر، و خشنودى مخصوص خود را به ايشان ارزانى دار، و از رحمت خويش چنان رحمتى به سوى آنان گسيل دار كه با ارتباط بر قرار كردن با آنان ايشان را از تنهايى نجات داده، و مونس وحشت و احساس تنهايى‌شان گردى، براستى كه تو بر هر چيز توانايى.

در روايت ديگر صفوان بن يحيى مى‌گويد: به امام كاظم ٧ عرض كردم: آيا ميّت سلام و دعاى شخص را در نزد قبرش مى‌شنود؟ فرمود: بله، آيا مردگان كفّار مى‌شنوند و مؤمنان نمى‌شنوند؟! (البتّه ما اين روايت را به صورت اختصار نقل نموديم.) شايد مقصود از فرمايش حضرت ٧ كه فرمود: «مردگان كفّار مى‌شنوند»، همان كافرانى باشد كه پيامبر اكرم ٦ پس از كشتن و به چاه انداختن آنان در جنگ بدر به آنها خطاب نمود: «آنچه را كه پروردگارم به من وعده داده بود، به حقيقت دريافت نمودم.» بعد فرمود: «آنان مى‌شنوند، همان گونه كه شما مى‌شنويد.» در باره زيارت اموات، روايات فراوانى است كه ما آنها را در كتاب «المزار الكبير» ذكر نموده‌ايم.[١] ممكن است گفته شود: توضيحات در رابطه با احكام و آداب اموات بر خلاف موضوع كتاب بوده و از اعمال شبانه روز نيست. در پاسخ مى‌گوييم: بر اهل توفيق پوشيده نيست كه طهارت كردن با اقسام غسلها از توابع نماز است، و مطالبى كه ما

[١] مصباح الزّائر، ص ٥١٢ و ٥١٣.