درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٤١ - الحديث الثالث عشر

يعنى صدور فعل اختيارى از فاعل فرع و مانند وجود فاعل مختار خواهد بود يعنى فعل و اثر خارجى بر اساس دو نيروى يكى نيروى غيبى و تابش نور الهى و منبعث از غيب كه رابطه و ربط محض است بدين نظر تفويض فعل بفاعل مفهوم ندارد و محال است كه حركات مباشرى فاعل مستند بساحت قدس ربوبى باشد بلكه ظهورى از نيروى وجود غيبى است كه فاعل آن را بكار برده است و خود فاعل محال است كه آن نيروى غيبى را بوجود بياورد يعنى بطور استقلال فعل را از مبادى درونى و ظاهرى خود پديد آورد و بآن فعل و اعضاء خود نيروى وجود افاضه نمايد.

و ديگر قبول قابل و فاعل است باينكه اين نيروى وجود و اشراق غيبى را كه اعضاء درونى مانند اراده و اختيار و هم چنين اعضاء ظاهرى فاعل را فرا گرفته است آن را بپذيرد و بصدور و حركت جوارحى فعل را نيروى اختيار و اراده بوجود آورد و اين رابطه قبول بطور امكان است كه جبر نخواهد بود زيرا بطور بداهت شخص فاعل با نيروى اختيار و اراده با كمال قدرت فعل و حركات جوارحى از او صادر شده و حركات مباشرى استناد بشخص فاعل و نيروى باطنى و ظاهرى او خواهد داشت و اين چنين فعل هرگز بساحت قدس ربوبى و يا نيروى غيبى استناد نخواهد داشت يعنى محال است كه نيروى اجنبى و غير فاعل جوارح و قواى باطنى و ظاهرى و جوارحى فاعل را بكار ببرد و مستقيما حركات و صدور فعل و اثر مستند به نيروى غيبى و يا بساحت قدس باشد محال و بر خلاف بداهت است.

خلاصه در اثر مباشرت و اينكه فاعل همه قواى باطنى خود مانند تصور و تصديق و اراده و اختيار درونى و نيز اعضاء ظاهرى خود را براى صدور فعل بكار مى‌برد لا محاله نور وجود منبسط بر اعضاء فاعل جنبه محدوديت خواهد يافت و با محدوديت هرگز فعل مباشرى از ساحت قدس مقام ربوبى و يا از فرشته‌اى صادر نخواهد شد.