نموده باينكه آغاز نيروهاى باطنى مثل اراده و اختيار خود را بكار برده و سپس اعضاء ظاهرى خود را نيز بكار خواهد برد در نتيجه فعل از اختيار و اراده فاعل و از طريق جوارح ظاهرى و قواى باطنى بوجود آمده و صادر شده است.

در نتيجه فعل و اثر فاعل مختار نيز مانند وجود شخص فاعل در نظام وجود دو نسبت خواهد داشت و بر دو نيرو استوار خواهد بود هم چنان كه فاعل بهرمند از وجود است كه نيروى وجود را خواه ناخواه پذيرفته و نميتواند وجود را از خود نفى نمايد و وجود او مرتبط با غيب و شعاعى منبعث از غيب است يعنى وجود اطلاقى انبساطى كه او را فرا گرفته و بطور وجوب است و ديگر قبول نيروى وجود كه بطور امكان و محدوديت وجود انبساطى است و عبارت از تحقق فاعل يعنى وجود او در نظام خارج است.

بهمين قياس اثر و فعل صادر از فاعل مختار نيز بر اساس همين دو نيرو استوار خواهد بود يكى نيروى وجود انبساطى غيبى كه اعضاء درونى و باطنى مانند اراده و اختيار و تفكر فاعل است و عبارت از رابطه غيبى و از آن تعبير بربط محض مى‌شود و گفته شده بدين نظر فعل صادر با حركات مباشرى تفويض نيست و بفاعل تفويض نشده بلكه ارتباط با نيروى غيبى دارد و از غيب نور تابيده است و در اثر تعلق باعضاء فاعل جنبه اطلاق وجود كاسته شده محدوديت يافته است و بصورت حركات جوارحى ظهور نموده است.

و ديگر قبول فاعل بطور امكان است و اينكه نيروى تابيده از غيب را بپذيرد و در مقام حركت باطنى و درونى مانند اراده و اختيار برآيد و نيز جوارح ظاهرى خود را نيز بكار ببرد و فعل كه ظهورى از نيروى غيبى است باختيار و اراده خود از اعضاء ظاهرى خود آن را ايجاد نمايد و در نتيجه ايجاد فعل فرع بر وجود فاعل مختار خواهد بود هم چنان كه فاعل برد و نيرو استوار است.

بهمين قياس اثر و فعل اختيارى او برد و نيرو استوار خواهد بود و ايجاد