درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٢٠ - پرتوى از تجسم عمل
و متحيز وارد صحنه قيامت مىشود بهمين قياس همه نعمتهاى مثالى كه ظهور ذات و ذاتيات هر فردى بوده در عالم قيامت همه آن نعمتها كه سرائر عقيده و اعمال و اخلاق بشر بوده همه آن موجودات مثالى باذن حق تعالى قيام بذوات خود خواهند نمود و هر نعمتى از نعمتها مانند جنات و اشجار و انهار و قصور همه و همه قيام بذوات خود خواهند نمود و عالم بهشت و دوزخ و چگونگى نعمتها و يا عقوبتهائى كه زياده بر تصور بشرى است صورت خواهد گرفت و منافات ندارد كه قبل بر آن عالم بهشت و دوزخ آفريده شده باشند.
بهر حال عالم قيامت عالمى است كه از عالم برزخ همه افراد بشر بعالم قيامت و عالمى كه قائم بذات است انتقال خواهند يافت و همان طور كه عالم برزخ عالم مثال و تمثل و ارائه صورت علمى و شهودى بطور دورنما بوده و قائم بوجود خيالى و نيروى غيبى ثابت روح بشرى بوده است و غير قياس به نيروى خيال افراد بشر در عالم دنيا خواهد بود.
و شرح آن گذشت بهمين قياس عالم قيامت عالم بعث و قيام هر موجودى است كه در عالم برزخ تمثل داشته چه از افراد بشرى و روح مجرد كه به نيروى تخيل و تعقل موجودات مثالى بهر يك ارائه مىشد در عالم قيامت همه آن موجودات مثالى صالح و يا طالح بپا خواهند ايستاد يعنى حق تعالى همه آنها را بصورت حقيقت بر حسب نظام عالم قيامت بطور ابد ايجاد خواهد فرمود بطور جعل بسيط دفعى و آنى و عالم بهشت و دوزخ بطور ابديت بدين طريق گسترده خواهد شد (ما خَلْقُكُمْ وَ لا بَعْثُكُمْ إِلَّا كَنَفْسٍ واحِدَةٍ) و تفاوت و مغايرت آشكارى ميان دو عالم برزخ و قيامت خواهد بود و منافات ندارد كه وجودات مثالى و اهل ايمان نيز در خاطرات و تخيلات آنان باشد بطور ثابت هم چنان كه اهل دوزخ نيز همان عقوبتها و سرگذشتها را داشته باشند و پيوسته زياده بر عقوبتها و شعلههاى حقيقى آتشين درونى و بيرونى حسرت روانى و سوز و گداز روانى نيز وسيله