درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٥٣ - ترجمه سؤالات ابليس

افعالى بعلم حكمت و صلاح او را بساحت ربوبى نسبت داده است.

هم چنين افراد مبتذل كه توجه به نظر عقل و خرد ندارند لا محاله تحت تأثير و نيرنگ خواسته هوى و هوس خود شده آنگاه بطور حتم در حيطه فرمانروائى ابليس قرار خواهد گرفت از نظر آنست كه موجود مجرد و در اغواء و اضلال كمال قدرت را دارد و بشر همواره معرض تأثير از خارج بوده برحسب اقتضاء روانى خود مورد تأثير و اغواء قرار خواهد گرفت در حقيقت اغواء شيطانى فقط در اثر قابليت و توجه بشر است به نيرنگ او.

بالاخره در اثر تمايل و انحراف از فطرت مورد جذبه و نيرنگ شيطانى قرار خواهد گرفت.

و همه اين جريانات سبب نظام آزمايش و زندگى دامنه‌دار بشر در دنيا و در برزخ و قيامت خواهد شد يعنى اين لغزش بلحاظ نقص و قصور خود بشر و اينكه هر لحظه مورد تأثير دو نيروى در دو قطب مخالف قرار خواهد گرفت ناگزير بايد با كمال توجه بخود و بآينده خود بنگرد و لحظه‌اى غفلت ننمايد و گر نه معرض نيرنگهاى زياده تصور شيطانى قرار خواهد گرفت.

همين معناى زندگى اختيارى بشر است كه از روان او نور فطرت ظهور نمايد و به كمك عقل و خرد و وسائل آموزشى كه حق سبحانه براى او آماده فرموده طريق حكمت و صلاح را برگزيند و راه سعادت را ادامه دهد و برحسب آيه كريمه‌ وَ مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً از فضايل خلقى و كرامات انسانيت بهره كامل خواهد داشت و در صورتى كه در اثر تمايل بهوى و هوس و نيروى واهمه و خودخواهى از طريق فطرت منحرف گشته نور فطرت خدا داده در او خاموش خواهد شد و همه نيروى وجودى او در اختيار تمايلات خود و نيرنگ شيطانى قرار خواهد گرفت و جز ضلالت و گمرهى و تيره‌بختى آينده‌اى نخواهد داشت.