و هم چنين از تفريط آن كه بلاهت گفته مى‌شود و از حد وسط آن حكمت گفته مى‌شود اين نيرو را بكار برده است و نظر باينكه در مداومت عملى اين سه خصلت بحد كمال و ثبات و ملكه رسيده است.

همين نيروى اعتدال يعنى حكمت و شجاعت و عفت چون در روان اهل ايمان بحد ثبات و استقرار و ملكه رسيده در عالم قيامت نيز حق تعالى آن را بصورت اراده مطلقه باهل ايمان كامل موهبت خواهند فرمود كه ضامن اجرائى سعادت چه در دنيا و چه در عالم قيامت خواهد بود با تفاوت اينكه در عالم دنيا و نظام اختيار امكان تخلف از هر فضيلت موجود بود ولى در عالم قيامت اين خصلت اراده بطور اطلاق تخلف ناپذير خواهد بود و از آن مشيت مطلقه و قدرت موهوبى الهيه گفته مى‌شود كه عين حكمت بطور اطلاق و صلاح خواهد بود.

و يا گوئى نيروى اطاعت و شعار عبوديت در نظام اختيار سيرت آن بفضل حق سبحانه اراده مطلقه است بر حسب آيه كريمه‌ لَهُمْ ما يَشاؤُنَ فِيها وَ لَدَيْنا مَزِيدٌ و جمله اخير لدينا (مزيد) فضل بى‌نهايت زياده بر تصور است بالاخره همه گونه موجودات و نعمتهاى عالم قيامت از شئون وجودى و لازم لا ينفك ساكنان جوار رحمت خواهد بود و غرض از كريمه‌ لَهُمْ ما يَشاؤُنَ‌ نيز همين است كه نعمت‌ها در حيطه و نفوذ اراده مطلقه ساكنان بهشت بوده كه نعمت‌ها بآنان اختصاص داشته و محصول شعار عبوديت آنان خواهد بود.

بيان مفاد آيه شريفه‌ يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً بيان آنست كه هر يك از نفوس بشرى در دوره زندگى جهان تكليف هر عمل خير كه اثر صلاح در برداشته پس از ورود بعالم برزخ سيرت هر يك از اعمال خود را خواهد مشاهده نمود بديهى است كه شهود حقيقت و سيرت و اثر حقيقى و صلاح عمل اختيارى امرى زائد بر قدرت روحى و ادراكى بشرى است از نظر اينكه روح و روان بشر در حال حيات هر چه را از اعمال قلبى و خلقى و جوارحى از او صادر