درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٠٥ - پرتوى از تجسم عمل
٤- روح بشر در اثر زندگى در دنيا استفاده از نيروهاى ظاهرى و تماس يا عالم و نظام دنيا هر لحظه استفادات بىشمارى داشته و همه لحظات خود را بطور جمعى و انبساطى ضبط نموده و واجد مطالب علمى و اعتقادى و اعمال جوارحى و اخلاقى خواهد بود بالاخره نفس از هنگام تعلق بجنين و انتقال بعالم دنيا در اثر تكاپو و حركت و استفاده از خارج بمطالب علمى و اعتقادى و اعمال جوارحى بىشمارى دست يافته و همه را در كمون خود ثبت و ضبط نموده هم چنان كه نسخهاى از آنها را كرام كاتبين نيز ثبت و ضبط يعنى نيروهاى فرشته غيبى صورتى از ملكوت عقايد و اعمال بشر در بر خواهد داشت.
٥- گفته شد كه عالم مثال و نشئه برزخ عبارت از تجرد روح و اينكه واجد صورتهاى اعتقادى و اعمال جوارحى و اخلاقى است و فعليت و قدرت او نيز بهمان صورتهاى علمى و اخلاقى است بر حسب آيه كريمه وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً استفاده مىشود كه نيروى روح گر چه واجد همه عقايد و سرگذشتهاى بىشمار گذشته خود مىباشد ولى باستناد نيروى غيبى و تابش نور غيبى بر روح همه آنچه را كه در درون نهفته داشته بظهور كامل خواهد درآمد يعنى نيروهاى شنوائى و بينائى روح همه مناظر آن وجودات مثالى اعمال خود را مشاهده خواهد نمود.
هم چنان كه روايات مستفيضة
(القبر اما روضة من رياض الجنة او حفرة من حفر النيران)
بر اين گواه است كه همه ذخاير درونى و خاطرات و عقايد و اعمال و حركات اختيارى كه در درون روح نهفته است بظهور ميرسد و بطور تمثل همه آنها بسراير نيك و بد ظهور خواهند نمود مثلا فرايض واجبة بصورت عروج بمقامات عاليه و صوم بصورت پناهندگى از غضب كبريائى و ايمن بودن از عقوبت خودنمائى خواهند بود.
بديهى است كه بشر در اين جهان نميتواند بطور صحيح باين حقايق