در حديث ديگر پيغمبر اكرم (ص) فرمودند: «الدين النصيحة». اين نصيحت و خيرانديشى و تذكرات لازم است. اصحاب عرض كردند: «لمن» اين تذكرات بايد نسبت به چه كسى صورت گيرد؟ حضرت فرمودند: «للَّه ولكتابه ولرسوله ولائمّة المسلمين و عامتهم» (صحيح مسلم)؛ نسبت به خدا و قرآن و پيغمبر و رهبران مسلمين و عموم مسلمانها بايد صورت بگيرد؟ كه تذكر نسبت به هر يكى از اين موارد معناى خاصى دارد. تذكر نسبت خدا براى خدا و قصد قربت به وى مى‌باشد. تذكر نسبت به قرآن بايد مبتنى بر قرآن و كتاب خدا باشد. تذكر به پيغمبر (ص) و امام (ع) و عموم مسلمانها اعلام نظر و رأى صحيح و ارائه رهنمودها به آنها است.

موضوع تكليف مشاركت سياسى مردم در اسلام تا آنجا اهميت داده شده كه اگر مردم در برابر جريان حاكم بى‌تفاوت بودند و حكومت به انحراف كشيده شد، افراد امت در درگاه خدا مسئول و معاقب خواهند شد.

ان سيد الشهداء (ع) خطب اصحابه و اصحاب الحرّ فحمداللَّه و اثنى عليه ثم قال:

ايها الناس ان رسول‌اللَّه (ص) قال: «من رأى سلطانا جائراً مستحلًا لحرام‌اللَّه ناكثا لعهداللَّه مخالفاً لسنةً رسول‌اللَّه (ص) يعمل فى عباداللَّه بالاثم والعدوان فلم يغير عليه بفعل و لا قول كان حقا على‌اللَّه ان يدخله مدخله» (لمعة من بلاغة الحسين ع)؛ سيدالشهداء (ع) هنگام رويارويى با لشكر حرّ پس از حمله و ستايش حق فرمود: اى مردم پيغمبرخدا (ص) فرمود هر كس سلطان جائرى را مشاهده كند كه حرام خدا را حلال مى‌داند و از پيمان خدا تخلف مى‌ورزد و با سنت فرستاده خدا مخالفت مى‌ورزد و در جامعه با بندگان خدا به گناه و عداوت بپردازد و در برابر او به مبارزه برنخيزد يا اعتراض نكند سزاوار است خدا او را به جزاى خودش برساند.

عن خالد قال انّا سمعنا النّبى (ص) يقول اذا رأو «لظّالم فلم يأخذوا على يديه او شك ان يعمهم‌اللَّه بعقاب» (سنن ابى‌داود، ج ٢، ص ٤٣٦)؛ خالد كه شايد خالدبن وليد باشد گفت از رسول خدا (ص) شنيديم كه مى‌فرمود: هرگاه مردم ستمگرى را به بينند و دست او را از ستم قطع نكنند عقاب و عذاب الهى تمامى آنها را فرا خواهد گرفت.

مشاركت سياسى تا آنجا تكليف است كه انسان در راه اجراى آن تكليف جان‌