مردم سالارى دينى ماهيت، ابعاد و مسائل مردم سالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٤٣٢
حكومت بشرى همزيستى داشته باشد.[١] اين مشكل تركيبى حكومت، مصداق كليساسالارى و درصدد است در حوزه قدرت سياسى كشور به سلسلهمراتب مذهبى، امتيازات مطلق ببخشد. عدهاى نيز عقيده دارند در هر جامعهاى كه يك گروه دينى مقتدر يا تلفيقى از گروههاى دينى نقش تعيينكننده داشته باشد، بروز تئوكراسى امكانپذير است(Swomley ,١٠٠٢) . نقطهمقابل ايشان كسانى هستند كه جمهورىاسلامى ايران را «يكى از چندين و چند دموكراسى» (كواكبيان، ١٣٧٠، ص ٣٢) يا يكى از «دموكراتيكترين كشورها» مىدانستند(Masmoudi ,١٠٠٢ :٢٢) . حتى مقامات آمريكايى هم كه بيست سال با رژيم اسلامى جديد ايران مخالفت كردند، اكنون مصرّانه باور دارند كه اين رژيم برخى ويژگيهاى دموكراتيك را داراست.[٢] البته كسانى هم هستند كه نظام اسلامى ايران را همچنان «استبداد خودكامه»، «يكهسالارى مطلقگرا»، «اليگارشى» يا حتى «اليگارشى تمام» جمهورى اسلامى ايران را «رژيم روحانيان» مىخوانند.[٣] بحث اصلى من در اين مقاله اين است كه نظام جمهورى اسلامى در ايران در مسير «سير و تحول انسان به سوى كمال» و نيل به «سعادت در سراسر جامعه بشرى»، شكل تلفيقى يا تركيب شدهاى از حكومت را معرفى كرد كه حايز بهترين و پسندهترين ويژگيهاى اشكال مختلف حكومت است كه «اصول و معيارهاى اسلامى» نيز آنها را تأييد كرده است؛ ضمن اين كه رؤياهايى در سر دارد كه مىتواند متضمن مشاركت گسترده و فعالانه تمام اقشار جامعه در روند توسعه اجتماعى باشد، درست همان طور كه در قانون اساسى كشور تصريح شده است.
[١] -
١. An interpretation given in ٧٧٨١. by the Christian scholar J. G. Mueller cited in Gershon Weiler, Jewish Theocrac Y) Leiden: Brill, ٨٨٩١( P. ٦١ cited in Stephen Palmquist, BiblicalT heocracy: A Vision Of The Biblical Foundatio ns, ٣٩٩١< http:// ww. hkbu. edu. hk.
[٢] -
٢. State Department Spokesman Richard Boucher cited in Bill Samii RFE/ RL Iran Report, Vol. ٦. No. ٩٢, ٤١ July ٣٠٠٢.
[٣] -
٣. H. Tabarazadi, ٢ Jun ٩٩٩١. If No Action is Taken Today, Tomorrow Will be Too Late. Open letter to the president; Saeed Rahnema, Clerical Oligarchy and the Question ofDemocracy in Iran, Monthly Review, March, ١٠٠٢; Paul J. Weber, Robert Wuthnow, eds. Theocracy, From Encyclopedia of Politics and Religion, ٢ Vols.) Wa shington, D. C. Congressional Quarterly, Inc. ٨٩٩١( pp. ٣٣٧- ٥٣٧.