است. توجه به مسئوليت و مشاركت افراد در امور مدنى خود نوعى توجه به عزت و كرامت و آزادى انسان است كه مورد تأييد و تأكيد آيين اسلامى و انديشه مردم‌سالارى دينى است.

امكان پرورش اين ويژگى‌ها، بيانگر توانايى نقش آفرينى نهاد تعليم و تربيت در توليد الگوهاى فرهنگى مناسب در روابط و امور مدنى است. بدين معنا كه مدارس و نهاد آموزش و پرورش مى‌تواند در آفرينش فرهنگ مدنى متناسب با انديشه و نظام مردم‌سالارى دينى نقشى اساسى ايفا كنند.

ابعاد توليد اين فرهنگ امورى همچون پرورش احساس اعتماد اجتماعى، جامعه‌پذيرى مطلوب نسل نو، ارائه تصويرى مطلوب و منطقى از رابطه حكومت و مردم، انتقال آگاهى‌هاى مدنى و سياسى مورد نياز، كمك به درونى سازى ارزشها، حساس سازى نسل نو نسبت به سرنوشت سياسى و مدنى خود و پرورش انسانهايى فعال و تأثيرگذار مى‌باشد.

به عبارت ديگر از منظر «ايده تربيت مردم‌سالارى دينى» بايد به دنبال پرورش افراد و انسانهايى باشيم كه به گونه‌اى فعال، مسئول و منتقدانه با زندگانى مدنى و اجتماعى برخورد نمايند. از اين نظر آموزش و پرورش در جامعه مدنى مردم‌سالار بايد موجد و راهنماى فرهنگ مردم‌سالارى دينى به ويژه براى نسل‌هاى نو و پى در پى باشد. چرا كه نظام مردم‌سالارى دينى نياز به پويايى، استمرار، ارزشمدارى و پيرايش مداوم از انحرافات احتمالى كوچك و بزرگ دارد و اين موضوع امكانپذير نيست مگر با نوعى حاكميت مداوم فرهنگ اصيل مردم‌سالارى دينى كه مى‌بايست از طريق تعاليم گوناگون فراهم آيد.

بنابراين ارائه تعاليم اساسى در خصوص مناسبات مدنى و سياسى مطلوب در درون جامعه اسلامى و تلاش در جهت عملى و محقق ساختن ارزشها و تعاليم مزبور امرى بسيار مهم و ضرورى است. بايد اذعان كرد كه جامعه جديد و نوپاى مردم‌سالارى دينى ما نياز به يك «نهضت جديد تربيتى» در راستاى ترويج و تحكيم ارزشهاى خويش دارد. نهضتى كه خود تحت تأثير مواضع گسترده‌تر اجتماعى و