تعليم و تربيت (Education) ) در معناى كلى آن نوعى هدايت برنامه‌ريزى شده افكار، نگرشها و رفتارهاى نسل نو مى‌باشد كه از جمله اهداف اساسى آن آشنا سازى كودكان و نوجوانان با فرهنگ و ارزشهاى جامعه در تمامى ابعاد آن است.

بديهى است كه هر نظام اجتماعى نيازمند برنامه‌ها و شيوه‌هاى خاصى در جامعه پذيرى مدنى و فرهنگى افراد خويش است. هوراس مان (Horacemann) معتقد است كه نظام ليبرال دموكرات نيازمند شهروندانى با سواد است تا قوانين و فرآيندهاى اجتماعى را شناخته و به آن احترام بگذارند (١). از اين نظر نهادهاى آموزشى پشتوانه اصلى حمايت از نظام اجتماعى ليبرال دموكرات به شمار مى‌آيند.

بنابراين اگر نظامهاى مردم «سالار ليبرال» نيازمند نهادهاى تربيتى و آموزشى متناسب با ارزشهاى خويش اند، «نظام مردم‌سالارى دينى» نيز نيازمند «نظريه» و «نهاد آموزشى» است كه بتواند در جهت ترويج و تحكيم ارزشهاى آن تلاش كند.

بدين منظور نظام آموزشى و مدارس مى‌توانند آگاهى‌ها، نگرشها، ارزشها، مهارتها و رفتارهاى معطوف و مورد نياز انديشه و نظام مردم‌سالارى دينى را به‌

[١] عضو هيئت علمى دانشگاه شيراز