اسلام نيز همچون ليبراليسم اصل وجود حكومت را براى زندگى اجتماعى نوع بشر امرى ضرورى دانسته است حضرت على (ع) در اين خصوص مى‌فرمايند: «لابد من امير برِ او فاجر»؛ اسلام ايجاد و تداوم مشروعيت حكومت را منوط به دو اصل رعايت حقوق مردم و رعايت حقوق الهى دانسته است».

«اما والذى فلق الحبه و برا النسه لو لا حضور الحاضر و قيام الحجه به وجود الناصر و ما اخذاللَّه على العلماء آن لايقا روا على كضه ظالم و لاسغب مظلوم لا لقيت حبلها على غاريها و سقيت آخرها بكاس اولها»؛ «و سوگند به خدايى كه دانه را شكافت و جان را آفريد اگر حضور فراوان شركت‌كنندگان نبود و ياران حجت را بر من تمام نمى‌كردند و اگر خداوند از علما عهد و پيمان نگرفته بود كه در برابر شكم بارگى سيران و گرسنگى مظلومان سكوت نكنند مهار شتر خلافت را بر كوهانش مى‌انداختم و رهايش مى‌كردم».

از مجموع نظريات حضرت على (ع) در نهج‌البلاغه و نيز سيره عملى ايشان در زمان خلافت خلفاى سه‌گانه و نيز حكومت خود حضرت مى‌توان نكات زير را به عنوان حريم آزاديهاى سياسى مردم و قيود آزادى حاكمان استنباط كرد:

١- حضرت على (ع) تشكيل حكومت را بر اساس رأى و نظر مردم دانسته و اجبار و اكراه در بيعت را مردود مى‌شمارند: «و ان العامه لم تبايعنى لسطان غالب»؛ همانا بيعت مردم با من از روى ترس از قدرت مسلط نبود.

يا در جايى ديگر مى‌فرمايند: «و با يعنى الناس غير مستكرهين و لا مجبرين»؛