از آن‌جايى بعد از رنسانس تفكر انسان‌مدارى كه محور مباحثات علمى اروپا شده بود، مى‌بينيم كه متفكرين غربى در مسئله مشروعيت با مشكل مواجهه شدند و براى رفع اين مشكل مجبور شدند مشروعيت را به معناى مقبوليت اجتماعى يا اقتدار(Authority) بگيرند و براى آن انواعى فرض كنند. چنانچه ماكس وبر(Max Weber) جامعه‌شناس بلند آوازه آلمانى ملاكهاى زير را به عنوان منابع مشروعيت معرفى مى‌كند. (وبر، ١٣٧٤، صص ٤٤- ٤٢)

١- نظريه وبر

الف) سنت‌(Tradition) : يعنى باور به مشروعيت آن‌چه هميشه وجود داشته؛ كه در اينجا وراثت و روابط خانوادگى كارسازتر است تا استعدادها و برجستگيهاى اشخاص. مشروعيت ناشى از سنت، ابتدايى‌ترين شكل مشروعيت نظامهاست.

ب) عاطفه: به خاطر خصوصيات فردى مادى يا معنوى خاصى كه در فردى يافت شده است (مشروعيت كاريزمايى). در اين طريق سلطه بر محور خصوصيات فردى و به ويژه روحانى حاكم دور مى‌زند. مشروعيت حكومت در اين فرض، براساس استناد به خداوند مطرح مى‌شود.

ج) باور عقلانى به ارزش غايى نظام (حقوق طبيعى): كه به معتبر شناختن آن به عنوان يك تعهد نهايى و مطلق ختم شود (مشروعيت حقوقى).

د) قانون: اين قانونيت ريشه در قواعد غيرشخصى دارد كه قانوناً تصويب شده يا با قرارداد استقرار يافته باشد (كوزر، ١٣٧٦)، بنابراين مى‌تواند به يكى از دو طريقِ زير مشروع تلقى گردد:

١) ناشى از توافق اختيارى بين طرفين باشد؛ كه معروف به قرارداد اجتماعى است كه ان‌شاءاللَّه به‌زودى به آن خواهيم پرداخت.

٢) ناشى از تحميل و تمكين باشد.

تمايز بين نظام ناشى از توافق اختيارى و نظام تحميل شده، نسبى است. زيرا وقتى كه توافق در بنيادهاى نظام همگانى نيست، كاركرد آن در درون گروه متكى است به‌