ترجمه تحرير الوسيلة (نشر آثار) - خمینی، سید روح الله - الصفحة ٦١٦ - دهم دو دست

مسأله ٢- اگر از هر يك از آن‌ها يا از يكى از آن‌ها، قسمتى را دربياورد پس به حساب مساحت آن است. و اگر يكى از آن‌ها و قسمتى از ديگرى را بكند پس براى آن‌كه كنده شده نصف ديه است و براى قسمت ديگرى به حساب مساحت است.

مسأله ٣- آنچه را كه ما ذكر كرديم در جايى كه جداگانه از دندان‌ها كنده شوند ثابت است، مانند كندن آن‌ها از كسى كه دندان ندارد. و اما اگر با دندان‌ها كنده شوند پس ديه دندان‌ها بر آن زياد مى‌شود و تداخل نمى‌كنند.

مسأله ٤- اگر بر آن‌ها جنايتى وارد نمايد و جويدن او ناقص شود يا نقصى در خود آن‌ها پيدا شود در آن ارش است.

دهم: دو دست‌

مسأله ١- در دو دست، ديه كامل است. و در هر يك از آن‌ها نصف ديه است. و فرقى بين راست و چپ نيست. و كسى كه به جهت خلقت يا عارضه‌اى يك دست داشته باشد براى آن نصف ديه مى‌باشد.

مسأله ٢- حدّ دست كه در آن ديه مى‌باشد «معصم» است، يعنى مفصلى كه بين كف و ذراع مى‌باشد؛ پس اگر يكى از آن‌ها از مفصل قطع شود در آن نصف ديه است. و اگر در آن انگشت‌ها هم باشند در اين فرض، ديه‌اى براى انگشت‌ها نيست. و اگر انگشت‌ها به طور جدا، از كف قطع شوند پانصد دينار- نصف ديه- است.

مسأله ٣- در قطع كف با نبود انگشت‌ها، ارش است؛ خواه در خلقت بدون انگشت باشد يا به واسطه آفتى يا به جنايت جانى چنين باشد.

مسأله ٤- اگر كف داراى انگشت با زياده‌اى از مچ قطع شود در دست پانصد دينار است. و همچنين است اگر آن را با مقدارى از ذراع قطع نمايد. پس آيا در اين زيادى، حكومت است يا به حساب مساحت اعتبار مى‌شود؟ در آن تردّد است.

مسأله ٥- در قطع دست از آرنج پانصد دينار است، كف داشته باشد يا نه. و از شانه همچنين است، آرنج داشته باشد يا نه. و اگر از بالاى آرنج بريده شود پس در زيادى، هم‌