ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٤ - نتيجهء دوم - دچار شدن به بلاها و مصيبتها

پاسخ بدهد كه زندگى از آن خودم بوده است ، و من در ادامه آن راه ذلت را انتخاب كرده بودم اهميت زندگى با عزت و شرافت و استقلال در درجه ايست كه آيات قرآنى براى بدست آوردن و حفظ آن جهاد و كشتار را توصيه مى نمايد ، بلكه دستور صادر مى كند كه به جهاد بپردازيد و تن به ذلت ندهيد : ( أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ الله عَلى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ . الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ . . . ) [١] ( اجازه داده شده يا اعلان شده است براى كسانى كه ستمديده‌اند ، نبرد كنند و قطعاً خداوند بر پيروز ساختن آنان توانا است . اين ستمديدگان كسانى هستند كه بناحق از وطنهاى خود آواره گشته‌اند ) .
نتيجهء دوم - دچار شدن به بلاها و مصيبتها - اعراض از تلاش و تكاپو براى حيات ، چنانكه گفتيم : زندگى را از استناد به انسان زنده سلب ميكند ، در اين صورت زندگى مانند چراغ فتيله اى مى شود كه آدمى در دست خود گرفته است و روشنائى آن را درك مى كند ، ولى كسى كه نفت در نفتدان آن چراغ مى ريزد ، او نيست بلكه كسى ديگر است كه مى تواند براى اشباع تمايلات و خواسته‌هاى خود ، كميت و كيفيت آن نفت را تغيير بدهد . از طرف ديگر آن چراغ فتيله اى همواره در مجراى بادهاى طوفانى طبيعت و درندگان انسان - نماها در معرض خاموشى قرار گرفته است . نگهدارى اين چراغ با فرض وابسته بودن نفتش به خواست ديگران و احتياج ادامهء روشنائيش به عدم وزش بادهاى طوفانى عوامل طبيعت و تمايلات ديگران ، بلاها و مصائب و ناگواريهائى است كه بىامان در هر لحظه اى سراغ چنين زندگى را خواهد گرفت .

[١] الحج آيهء ٣٩ و ٤٠ .