ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٣٠٩ - ٩ - يقين

را خواهند فهميد « يا » علم در آينده كشف خواهد كرد « يا » اين كيفيات مخصوص مغزى و روانى است ، بايگانى ميشوند .
مرحلهء دوم - عبارتست از دريافت ذات « من »
مرحلهء دوم - عبارتست از دريافت ذات « من » بعنوان يك حقيقت اداره كنندهء حيات آدمى در پهنهء طبيعت و روابط متنوع . اين يك دريافت روشنى است كه مى تواند حيات دريافتكننده را از نوسانات در تصادفات و حركات و سكنات و هدفگيرىهاى بىپايه نجات بدهد ، بهمين جهت است كه تلاش و كوشش براى دريافت اصول و قوانين زندگى در همهء ابعادش براى تقويت شخصيت ، يا به انگيزگى خود شخصيت كه از عنوان مديريت برخوردار است ، در حد اعلاى ضرورت ميباشد . از اين مرحله به بعد استعدادهاى متنوع « من » شروع به كار ميكنند و قيافه‌هاى گوناگون خود را نشان مى دهند . مهمترين استعدادى كه « من » نشان مى دهد ، استقلالى است كه در برابر جهان جز من از خود بروز مى دهد بنا بر اين .
مرحلهء سوم - عبارتست از بروز استقلال « من » در برابر « جز من »
مرحلهء سوم - عبارتست از بروز استقلال « من » در برابر « جز من » بنظر مى رسد كه بدون بروز اين استعداد در بين هيچ فردى از انسان هر چند كه از نيروها و فعاليتهاى فراوان درونى برخوردار باشد ، كارى از پيش نخواهد برد . خواص اين مرحله مهم عبارتند از : ١ - پيروزى آدمى در « حيات معقول » اين پيروزى از آن هنگام شروع مى شود كه خود را در برابر « جز خود » بر مى نهد و در تنظيم رابطهء تأثير و تأثر از « جز من » گام برميدارد .
٢ - اينست مرحلهء ادعاى منطقى « من هستم » آن انسانهائى كه به اين مرحله نرسيده‌اند ، هراندازه هم كه جملهء « من هستم » را زيبا و حماسى و جدى ابراز بدارند ، خود را فريب مى دهند و دروغ مى گويند و بجاى « محيط هست » . « اجتماع هست » ، « مقام هست » ، « پول هست » « معشوق هست » « تمايلاتم هست » « تاريخ هست » ، من هستم را ابراز مى دارند و يا اين