ترجمه و تفسير نهج البلاغه

مرحلهء دوم - ورود به كارزار

انواع هدفها براى پايان دادن بزندگى

عشق و شهادت

تفسيرى در بارهء شهادت و شهيدان از ديدگاه قرآن

عامل دوم - كه بايستى همواره در راه رفع مزاحمت آن جهاد كرد ، انسان است

نتيجهء دوم - دچار شدن به بلاها و مصيبتها

نتيجهء پنجم - ممنوعيت از عدالت و انصاف

شب و روز ، پنهان و آشكار فرياد زدم

اينست معناى وابستگى حيات افراد جامعه بيكديگر

حق حيات ، مطلق است و برخوردارى از اين حق مشروط به پذيرش مكتب و ايده اى نيست

داشتن حق چيزيست و تطبيق موجوديت آدمى با حق چيزى ديگر

2 - قطب ذاتى حق

آيا حق پيروز است يا قدرت

حق هرگز با قدرت جنگ تن به تن ندارد

گروه هشتم از آيات نابودى باطل و فناى آنرا بعنوان مقتضاى مشيت دائمى الهى گوشزد مى نمايد

قدرت يعنى چه

توضيحى در بارهء بيمارى احساس قدرت مستقل و مطلق

قدرت و جريان آن در اسلام

آيا مى توان براى قدرتپرستان سلطه گر اثبات كرد كه عشق تسلط برجانهاى آدميان ، با عشق به سركشيدن پيالهء زهر مساوى است

ستمى فوق ستمگرىها ، وقاحتى فوق وقاحتها

اگر عمل عينى آتيلاها و نرونها ، تاريخ انسانى را دردناك ثبت ميكند فلسفه ماكياولىها و رنانها تاريخ انسانى را به فاجعه مبدل مى سازد

پيروزى چه معنا مى دهد

آيا حمايتكنندگان از تنازع در بقاء از عقل و خرد سالم برخوردارند

فلسفهء قدرتمندان در موقع لغزش در سراشيبى سقوط

اگر من او را از پاى در نياورم او مرا از پاى در خواهد آورد

برخى از معجزه هائى كه اصلحسازان در ميدان تنازع در بقاء بوجود آورده اند

قدرت در اختيار كسانى كه شخصيت انسانى خود را در نبرد با خودخواهى از دست داده اند

قدرت در اختيار كسانى كه شخصيت انسانى آنان در نبرد با خودخواهى پيروز گشته است

تكامل يا نابود شدن قدرتها كه مايهء حيات انسانها است بدست يكديگر

شما سست عنصرها دو معصيت بزرگ مرتكب مى شويد

رهبر رهبران انسانيت مى نالد و فرياد مى زند

زندگى با احساسات خام

زندگى با احساسات تصعيد شده

زندگى با تعقل محض

احساس تصعيد شده ( احساس برين ) عامل واقعى تعيين كنندهء روش عقلانى بشرى در زندگى است

تماشاگران بىخبر از واقعيتها به قضاوت نشسته و در بارهء على ( ع ) به قضاوت پرداخته اند

على بن ابي طالب همواره جنگ را تا نزديكى تاريكى شب به تأخير مى اندازد

سست عنصرى و بىتفاوتى اكثريت مردم در بارهء حقوق جان خود ، يكى از عوامل بدبينى و نگرانى عميق به نوع انسانى بوده است

ترجمهء خطبهء بيست و هشتم

آرزوهاى ما چونان قشر باريكى از نفت است كه روى آب شعله ور باشد

يك نگاه دقيق به ترس و رابطهء آن با مذهب

اگر ترس باعث مى شود كه

قرآن گرايش به خدا را به انگيزگى ترس و اضطراب توبيخ ميكند

در اين درگه شبى بيدار باشيد

اگر حق براى فرد يا جامعه اى سودى نبخشد باطل تباهش خواهد ساخت

هيچ چيزى براى شخصيت كمالجوى آدمى خطرناكتر از پيروى هوى و درازى آرزوها نيست

ترجمهء خطبهء بيست و نهم

پس من با كه سخن بگويم

با حماسه در سخنپردازىها صخرههاى سخت را متلاشى ميكنند ، ولى خود در برابر ارادهء دشمن متلاشى ميشوند

نه ارزش دعوت به حق را درك مى كنيد و نه قلبى را كه براى شما مى تپد تشخيص مى دهيد

اين قدر خود را فريب ندهيد ، دين جان خود را بتأخير نيندازيد ، حق شوخى ناپذير است

آيا وطن دوستى مطلوب مطلق است

چون وطن دوستى معلول حب ذات است لذا محبت بوطن قابل شدت و ضعف و در معرض هستى و نيستى است

گروه دوم - آياتى است كه بطور غير مستقيم محبوبيت وطن را گوشزد ميكند

گروه سوم

آيا ممكن است كرهء زمين روزى بشكل يك وطن واقعى براى عموم انسانها از هر نژاد و هر مكتب كه بوده باشند در آيد

پس از من با رهبرى كدامين پيشوا پيكار خواهيد كرد

شما كه خود را فريب دادهايد ، چه كسى مى تواند از فريبكارى شما نجات پيدا كند

سخنانتان از اعتبار افتاده است

آيا مى توانيد موقعيت خود را توصيف كنيد

گفتار بدون معرفت و علم ، غفلت از ضرورت خوددارى از آلودگيها ، طمع در پيروزى بدون شايستگى اينست عوامل تباه كنندهء زندگى

شناخت و ابعاد آن

آيا شناخت ، امكانپذير است

شناخت و انواع و ابعاد آن - شناخت قابل مشاهده عينى نيست

2 - جبر طبيعى حسى و ذهنى براى مراحل عالى شناخت

3 - عامل ادامهء زندگى براى شناخت

4 - خودخواهى عامل شناخت

5 - سودجوئى عامل شناخت

6 - اشتياق ذاتى عامل شناخت

7 - اخلاق عامل شناخت

8 - شناخت با تحريك عشق

9 - اعتقاد ، عامل شناخت

12 - ايمان ، عامل شناخت

بحثى مختصر با منكرين ايمان بعنوان عامل شناخت

ضرورت تنظيم و تصفيهء حواس براى تصحيح ارتباط ذهن با واقعيات

شناخت بديهى و شناخت نظرى

مراحل اوليهء شناخت

1 - مقدمهء نخستين برقرار شدن ارتباط ابتدائى ميان ذهن و موضوع

5 - اشراف غير مستقيم

8 - احاطهء بىواسطه

1 - رابطهء احساس بسيط يا مجرد با شناخت

2 - رابطهء احساس مركب با شناخت

3 - رابطهء درك با شناخت

8 - تصور منعكس در حال استمرار ارتباط با موضوع

9 - تصور منفصل از ارتباط با موضوع

10 - تصورات مولد در شناخت

شرايط اصلى شناخت

1 - شرايط شناخت بانظر به موضوعى كه براى شناخت مطرح گشته است

2 - شرايط شناخت با نظر به چگونگى شناختى كه مطلوب است

3 - شرايط موقعيتى كه ذهن در هنگام شناخت يا براى حصول آن دارا ميباشد

4 - شرط فاصلهء منطقى ميان ذهن و موضوعى كه براى شناخت مطرح است

1 - احتمال

4 - قطعهاى منطقى و قطعهاى تلقينى و قطعهاى فصلى

مراتب علم

انتقادى از سخن كانت

مراحل سه گانه علم با نظر به شرايط ذهنى

7 - علم اجمالى

شرط دوم - قابل پيشبينى مشروط

شرط سوم - ابطالپذيرى

شرط چهارم - قابل تكرار و تعدد

9 - يقين

13 - علم انفعالى

14 - علم فعلى

فهرست مطالب

فهرست آيات

فهرست اسامى

فهرست مأخذ

ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٢٨ - آيا شناخت ، امكانپذير است

در نمايشنامهء وجود ) تكميل خواهد گشت .
نوع سوم - نيروها و استعدادهاى درونى
نوع سوم - نيروها و استعدادهاى درونى مانند هوش و انديشه و تعقل و تجسيم و غير ذلك . اين نوع در مباحث آينده مطرح خواهد گشت . [١] اهميت بررسى و تحقيق در بارهء شناخت
اهميت بررسى و تحقيق در بارهء شناخت شايد مطالعه كنندهء محترم اين تعريف شگفتانگيز را در بارهء فلسفهء شنيده باشد كه برخى از متفكران گفته‌اند : « فلسفه يعنى تحليل احساس بشرى » [١] و شايد اين تعريف صدر المتألهين شيرازى را هم شنيده باشد كه مى گويد : « فلسفه عبارتست از اكمال نفس انسانى بوسيلهء شناخت حقايق موجودات آن چنانكه هستند ، و حكم به وجود آن حقايق بوسيلهء برهان نه با ظن و تقليد بقدر قدرت انسانى . و مى توانى فلسفه را چنين نيز تعريف كنى كه عبارتست از تنظيم جهان هستى يا نظم عقلانى به حسب طاقت بشرى . » سپس صدر المتألهين حكمت و فلسفه را به دو فن نظرى تجريدى و عملى متعلق به اصلاح رفتار و اخلاق انسانى تقسيم نموده ، مى گويد : اما هدف و غايت حكمت نظرى عبارتست از نقش پذيرى نفس با صورت كامل و تمام وجود بر مبناى نظمى كه دارد . نفس با اين نقشپذيرى به عالم عقلى تحول مى يابد كه شبيه عالم عينى است ، نه در ماده و عينيت آن ، بلكه در صورت و آرايش و شكل و نقش آن . [٢] ملاحظه مى شود كه هر دو متفكر غربى و شرقى ، فلسفه را كه عبارت است از جهانشناسى بوسيله

[١] در انسانشناسى كلاسيك نيروهاى عامل درك درونى را نيز پنج حس مى دانستند : ١ - حس مشترك . ٢ - خيال . ٣ - وهم . ٤ - متخيله ( تجسيم ) ٥ - حافظه مجموعهء آثار فارسى - شيخ شهاب الدين يحيى سهروردى ( شيخ اشراق پرتونامه ص ٢٩ و ٣٠ ) .
[١] در انسانشناسى كلاسيك نيروهاى عامل درك درونى را نيز پنج حس مى دانستند : ١ - حس مشترك . ٢ - خيال . ٣ - وهم . ٤ - متخيله ( تجسيم ) ٥ - حافظه مجموعهء آثار فارسى - شيخ شهاب الدين يحيى سهروردى ( شيخ اشراق پرتونامه ص ٢٩ و ٣٠ ) .
[٢] الاسفار الاربعه - السفر الاول - المسلك الاول ص ٢٠ صدر المتألهين چاپ تهران