ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٠٣ - گروه دوم - آياتى است كه بطور غير مستقيم محبوبيت وطن را گوشزد ميكند
مسلمانان را از وطن خود آواره ننمودهاند ، مطلوب معرفى نموده و مى گويد : خدا نيكوكاران و مردم عادل و با انصاف را بطور عموم دوست مى دارد .
و بالعكس - نسبت به كسانى كه به جنگ و پيكار برخاسته و مسلمانان را از وطنهاى خود آواره مى كنند ، از نيكوكارى جلوگيرى مى كند .
در آيهء شمارهء ٤ استدلال كسانى را كه مى خواهند بجنگند ، باين كه چرا ما در راه خدا نجنگيم ، با اين كه ما را از وطن و ديار خود بيرون راندهاند ، صحيح ميداند . و همچنين شمارهء پنجم از آيات .
گروه دوم - آياتى است كه بطور غير مستقيم محبوبيت وطن را گوشزد ميكند از قبيل : ( « إِنَّما جَزاءُ الَّذِينَ يُحارِبُونَ الله وَرَسُولَه وَيَسْعَوْنَ فِي الأَرْضِ فَساداً أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلافٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الأَرْضِ ذلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِي الدُّنْيا وَلَهُمْ فِي الآخِرَةِ عَذابٌ عَظِيمٌ » ) [١] ( جز اين نيست ، جزاى كسانى كه با خدا و رسولش به پيكار برميخيزند و در روى زمين براى فساد مى كوشند ، اينست كه كشته شوند يا به دار آويخته شوند ، يا دستها و پاهايشان بطور خلاف قطع شود . [ قطع بطور خلاف پاى چپ با دست راست يا بالعكس را مى گويند ] يا از زمين خود تبعيد شوند ، اين كيفرها براى آنان در اين دنيا رسوايى است و براى آنان در آخرت عذاب بزرگى است ) .
از مضمون آيهء فوق چنين برمى آيد كه تبعيد از وطن تنها براى آن نيست كه محارب و مفسد بيك نقطهء بيگانه بروند و نتوانند دست به فعاليت بزنند ، بلكه تبعيد را مانند قتل و به دار آويخته شدن و بريده شدن دست و پا بعنوان كيفر رسوا كننده بيان مى كند .
خلاصه وطن باصطلاح عرفى و اجتماعى با نظر به آيات فوق محبوبيت
[١] المائدة آيه ٣٣