إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٠٤ - مرجحات خارجى معتبر

كه: در خبرين متعارضين كه احدهما با مرجح خارجى- مانند شهرت فتوائى- موافق است، ظن به صدق آن خبر، حاصل مى‌شود يعنى: ظن به صدق خبرى پيدا مى‌شود كه با شهرت، موافق است پس در مثال مورد بحث ما شهرت فتوائى، موجب ظن به صدق خبر موافق شد و ظن به صدق «احد الدليلين» ملازم با ظن به وجود خلل در خبر و دليل ديگر است.

فرض كنيد «احد الخبرين»، دال بر وجوب نماز جمعه و موافق با شهرت فتوائى هست در اين صورت، ظن، حاصل مى‌شود، در آن خبر ديگر كه مى‌گويد نماز جمعه، واجب نيست، خللى وجود دارد، مثلا در صدور يا جهت صدور آن، اشكالى هست.

و به تعبير ما وقتى انسان، ظن به وجود خلل پيدا كرد، قهرا خبر مخالف با مرجح خارجى، عنوان «فيه ريب» پيدا مى‌كند و روايتى كه با مرجح خارجى، مانند شهرت، موافق است، نسبت به آن «مما لا ريب فيه» مى‌شود [١] پس بر معارضش، مقدم است.

خلاصه: كأنّ موافقت با مرجح خارجى، مانند شهرت، به مرجح داخلى برگشت پيدا مى‌كند.

اشكال مصنف قدّس سرّه به بيان مذكور: موافقت احد الخبرين با مرجح خارجى، سبب نمى‌شود كه انسان، ظن پيدا كند كه در خبر مخالف از نظر صدور يا جهت صدور، خللى هست زيرا: قطع داريم، تمام شرائطى كه در حجيت يك خبر، معتبر است در خبر مخالف با شهرت فتوائى هم وجود دارد.

[١]يا «اقوى الدليلين» محسوب مى‌شود و تحت قاعده اخذ به «اقوى الدليلين» قرار مى‌گيرد.