إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢١٢ - آيا تخيير بين خبرين، بدوى هست يا استمرارى

التحير بمعنى تعارض الخبرين باق على حاله، و بمعنى آخر [١] لم يقع في خطاب موضوعا للتخيير أصلا، كما لا يخفى(١).

(١)- توهم: فرد متحيّر، محكوم به تخيير است به عبارت ديگر: موضوع تخيير، شخص متحير است يعنى: شخص متحير نمى‌داند وظيفه‌اش عمل به روايت «الف» هست يا «ب» يا اينكه فرضا هر دو روايت تساقط مى‌كند لذا اطلاقات تخيير، وظيفه او را تعيين نموده و گفته «فموسع عليك بايهما اخذت».

نتيجتا وقتى او احد الخبرين را اخذ و طبق آن عمل نمود، ديگر متحير نيست و موضوعى براى تمسك به اطلاقات يا استصحاب باقى نمى‌ماند كه به آن تمسك نمايد.

دفع توهم: موضوع حكم به تخيير «من تعارض عنده احد الخبران» مى‌باشد يعنى: هركسى كه با دو خبر متعارض، مواجه است.

سؤال: آيا بعد از اخذ احد الخبرين باز هم تعارض دو خبر به قوت خود، باقى هست يا اينكه تعارض، منتفى شده؟

جواب: بعد از اخذ احد الخبرين هم تعارض به قوت خود، باقى هست بنابراين، تحير به‌معناى مذكور از بين نرفته‌ [٢] پس مى‌توان ابتدا به اطلاقات تخيير تمسك كرد و اگر آن را منع نموده و گفتيد از جهت استمرار تخيير در مقام بيان نيست، نوبت به اجراى استصحاب مى‌رسد و موضوع آن، متبدل نشده.

[١]يعنى: و ان اريد بالتحيّر معنى آخر كالتحير فى الحكم الواقعى ففيه أوّلا: انه لم يؤخذ موضوعا للتخيير فى شى‌ء من الادلة. و ثانيا: انه- بعد تسليمه- باق ايضا بعد الاخذ باحد الخبرين ضرورة انه لا يكون كاشفا قطعيا عن الحكم الواقعى حتى يرتفع به التحير و يمتنع التشبث بالاطلاق او الاستصحاب.

ر. ك: منتهى الدراية ٨/ ٢٠٦.

[٢]و تحيّر به‌معناى ديگر در خطابات و ادله، موضوع تخيير نيست.