إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٧٤ - آيا قاعده«الجمع مهما امكن اولى من الطرح» دليلى دارد؟

فلا يبعد أن يكون المراد من إمكان الجمع هو إمكانه عرفا، و لا ينافيه الحكم بأنه أولى مع لزومه حينئذ و تعينه، فإن أولويته من قبيل الأولويّة في أولي الأرحام، و عليه لا إشكال فيه و لا كلام(١).

هر دو مخالفت كرديد و چنانچه جمع شما نياز به تصرف در يكى از دو دليل داشته باشد نسبت به «احدهما» اصالت الظهور را رعايت ننموديد.

همان‌طور كه بايد طبق «صدق العادل» به صدور روايت، متعبد شد، طبق بناء عقلا بايد به ظواهر هم عمل نمود و دليلى ندارد كه شما نسبت به هر دو روايت، اصالت السند را جارى سپس در هر دو يا «احدهما» تصرف كنيد و نتيجتا با ظهور هر دو روايت يا احدهما مخالفت نمائيد.

(١)كسانى كه مى‌گويند «الجمع مهما امكن اولى من الطرح» بعيد نيست، مرادشان از «امكان جمع» همان امكان عرفى باشد يعنى: در مواردى كه عرفا جمع، ممكن باشد، «اولى» همان جمع است.

سؤال: اگر مراد آن‌ها امكان عرفى است، بفرمائيد در موارد امكان عرفى، «جمع» واجب مى‌باشد يا اولى؟

جواب: جمع، واجب است و كلمه اولى در قضيه مذكور، نظير كلمه «اولى» در آيه شريفه‌ «... وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى‌ بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ ...»* است يعنى: كلمه «اولى» افضل التفضيل نيست بلكه دال بر تعيّن بعضى از اولو الارحام نسبت به بعض ديگر است‌ [١]- البته در مسئله ارث.

تذكر: بنا بر توجيه مذكور، اشكالى در قضيه «الجمع مهما امكن ...» وجود ندارد.

[١]با وجود ورثه قريب، ورثه بعيد ارث نمى‌برد.