بنابر مشهور از مستحبات قبل از احرام در حج تمتّع، بلكه به قولى در همه اقسام حج(--> حج)رها كردن موى سر و محاسن از اوّل ذيقعده است؛ چنان كه در عمره مفرده( -->عمره مفرده)نيز مستحب است از يك ماه پيش از به جا آوردن آن، موى سر و ريش خود را كوتاه نكند.(٨)

تقصير(--> تقصير)با كوتاه كردن موى سر، محاسن، شارب و يا چيدن مقدارى از ناخن تحقق مى‌يابد.(٩)

بنابر قول مشهور، تراشيدن ريش بدون عذر شرعى حرام است.(٠)برخى، تراشيدن آن را به احتياط وجوبى جايز ندانسته‌اند.(١١)بعضى تنها تراشيدن موهاى چانه را حرام دانسته‌اند. بنابر اين قول، در صدق داشتن ريش، گذاشتن موهاى چانه كفايت مى‌كند؛ در نتيجه تراشيدن باقى صورت محكوم به حرمت نخواهد بود؛(١٢)ليكن برخى ديگر آن را كافى ندانسته‌اند.(١٣)

گرفتن اجرت براى تراشيدن ريش حرام است.(١٤)

بلندى ريش بايد به اندازه‌اى باشد كه از نظر عرف، ريش بر آن صدق كند. بنابر اين، كوتاه كردن محاسن در حدّى كه عنوان ريش داشتن بر آن صادق نباشد حرام است.(١٥)گِرد و سبك كردن ريش و گرفتن مقدارى از موهاى گونه و چيدن موهاى زير چانه و گلو مستحب(١٦)است. در ناحيه بلندى محاسن، افزون بر يك قبضه كراهت دارد. چنان كه بسيار دست به محاسن كشيدن كراهت دارد.(١٧)

در اينكه ريش در آوردن از نشانه‌هاى بلوغ به شمار مى‌رود يا نه، اختلاف است(١٨)( -->بلوغ).

در جنايتى كه محاسن و پوست زير آن آسيب ببيند قصاص ثابت است؛ ليكن چنانچه محاسن به تنهايى آسيب ببيند، در ثبوت قصاص اختلاف است.(١٩)

ديه محاسن اگر نرويد بنابر مشهور ديه كامل است؛ ليكن اگر برويد در اينكه

(١٠)رسائل و مسائل ١/ ٢٦٣ ـ ٢٦٤ ؛ مصباح الفقاهة ١/ ٢٥٧
(١١)صراط النجاة ١/ ٤٣٥ ؛ منهاج الصالحين ٢/ ١٨ ؛ أجوبة الإستفتاءات ٢/ ١١٣
(١٢)صراط النجاة ٢/ ٢٨٥
(١٣)إرشاد السائل/ ١٩٠ ؛ الفتاوى الميسرة (سيستانى)/ ٤٣٤
(١٤)الحدائق الناضرة ٥/ ٥٦١
(١٥)صراط النجاة ٢/ ٢٨٤ ؛ إرشاد السائل/ ١٩٠ ؛ أجوبة الإستفتاءات ٢/ ١١٣
(١٦)كشف الغطاء ٢/ ٤١٨ ؛ وسائل الشيعة ٢/ ١١٠
(١٧)مهذب الأحكام ٤/ ٤٨٠ ـ ٤٨١
(١٨)جواهر الكلام ٢٦/ ٥ ـ ١٠
(١٩)٤٢/ ٣٧٣ ؛ تكملة منهاج الصالحين/ ٩١ ؛ تحرير الوسيلة ٢/ ٥٤٦
(٦)جواهر الكلام ٣/ ٨٠ ـ ٨٢ ؛ العروة الوثقى ١/ ٤٩٣ ؛ مصباح الهدى ٤/ ١٩٥
(٧)العروة الوثقى ٣/ ٣٦
(٨)جواهر الكلام ١٨/ ١٧٠ ـ ١٧٥ ؛ العروة الوثقى ٤/ ٦٥٢
(٩)جواهر الكلام ٢٠/ ٤٥٠ ـ ٤٥٢ ؛ مناسك حج (مراجع)/ ٣٤١ م ٨٨٨