مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٤٦ - ذکر مصادری درباره حکمت و فلسفه و کلام و برخی شخصیّتها

الباحثُ علی تمیّز المقدّمات الحقّة مِن المُمَوَّهة الباطلة.[١] ـ‌ انتهی.

[پاسخ سیّد جمال بر نطق ارنست رنان مبنی بر مخالفت اسلام با علم و فلسفه]

اِرنست رِنان در وقتی که سیّد جمال‌الدّین اسدآبادی در فرانسه بود، نطقی در دانشگاه سوربون در مخالفت اسلام با علم و فلسفه نمود و در روزنامه انتشار داد و سیّد جمال جوابی در ردّ او داد. مطالب رنان و سیّد جمال در کتاب سیری در اندیشه سیاسی عرب، تألیف سیّد حمید عنایت، از صفحه ١٠٤ تا ١١٢ آمده است. و اجمال این قضیّه را در جُنگ شمارۀ ٧، صفحه ٨٢، [مطلع انوار، جلد ٣، صفحه ٢٦٠] آورده‌ایم، بدان‌جا و بدین‌جا مراجعه شود.

[ذکر مصادری درباره حکمت و فلسفه و کلام و برخی شخصیّت‌ها]

در صفحه ٧١ و ٧٢ از جنگ شمارۀ ١٨ [مطلع انوار، جلد ١١، ذیل اشارات و نکته‌ها، تحت عنوان: «دربارۀ کتاب حدیقة الشّیعة»] مطالبی از آیةالله شعرانی دربارۀ بطلان انتساب کتاب حدیقةالشّیعة به ملاّ احمد اردبیلی ذکر کرده‌ام.

در صفحه ٢٧٠ از تأسیس الشّیعة مطالبی دربارۀ حکمت، علاّمه حلّی آورده است.

در صفحه ٣٦٢ تا ٣٧٢ از تأسیس الشّیعة مطالب مهمّی دربارۀ حکمت و کلام

[١]ـ [این عبارات از جمله حواشی حضرت علاّمه طباطبائی ـ رضوان الله علیه ـ بر بحارالأنوار است که تصمیم داشتند آن را تا آخر بحارالأنوار ادامه دهند، ولیکن مع‌الأسف مورد اعتراض عدّه‌ای قرار گرفته و به جهت فضای اختناق و خوف از تبعات و آثار سوء آن، از ادامه تعلیقات استنکاف نمودند و جامعۀ علم و دانش را در حسرت و اندوهی بس عمیق و خسارتی جبران ناپذیر قرار دادند. جهت اطلاع بیشتر در این زمینه به اجماع از منظر نقد و نظر، ص ٢١١ تألیف: آیة الله حاج سیّد محمّد محسن حسینی طهرانی، مراجعه شود. (محقّق)]