مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٦١ - راجع به خضر پیغمبر، و ذکر مبارک لا هُوَ إلاّ هُو

که شایسته ملاحظه است؛ قال فی صفحه ١٦٧:

«و هذا إشارةٌ إلی مسألةِ الکثرة فی الوحدة، و أنّ الوجودَ البسیط کلُّ الوجودات بنحوٍ أعلی؛ کما قال أرسطاطالیس، و أحیاه و بَرهَنَ علیه صدرُ الحکماء المتألّهین، قدّس سرّه. و قال السیّد الدّاماد ـ قدّس سرّه ـ فی التّقدیسات:

”و هو کلُّ الوجود، و کلُّه الوجودُ؛ و کلُّ البهاءِ و الکمالِ، و کلُّه البهاءُ و الکمالُ. و ما سِواه علی الإطلاق لَمَعاتُ نورِه، و رَشَحاتُ وجودِه، و ظلالُ ذاتِه.

و إذ کلُّ هویّةٍ مِن نورِ هویّتِه، فهُو الهو الحقُّ المطلقُ؛ و لا هو علی الإطلاق إلّا هو.“»[١]و[٢] ـ انتهی کلامُ الدّاماد، قدّس سرّه.[٣]و[٤]

راجع به خضر پیغمبر، و ذکر مبارک: لا هُوَ إلاّ هُو

در تفسیر مجمع البیان در تفسیر سوره «الإخلاص» وارد است که:

«و حَدّثنی (أی قال أبوجعفر علیهالسّلام) أبی عن أبیه، عن أمیرالمؤمنین علیهمالسّلام، أنّه قال:

[١]ـ شرح المنظومة، ج ٣، ص ٥٩٩.

[٢]ـ مصنفات میرداماد، ص ١٥٨.

[٣]ـ [جهت اطلاع بیشتر پیرامون این متن و ترجمه آن به الله شناسی، ج ٢، ص ٢٣٠؛ توحید علمی و عینی، ص ٢٤٢ مراجعه شود. ترجمه عبارت میرداماد از کتاب تقدیسات در مصدر اوّل این‌گونه آمده است:

«و اوست همگی وجود، و همگی او وجود است. و اوست همگی بهاء (منظر نیکوی با طراوت و جلال) و کمال، و همگی او بهاء و کمال است. و ما سوای وی به طور اطلاق لمعان‌های نور او، و ترشّح‌های وجود او، و سایه‌های ذات او می‌باشند. و از آن سبب که هر هویّتی از نور هویّت اوست، پس اوست او؛ حقّ مطلق. و هیچ هویّتی به طور اطلاق غیر از هویّت او نیست.» (محقّق)]

[٤]ـ جنگ ٦، ص ٩٩.