مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٥٠ - فرقهای بین کلّ و کلّی

[شعری راجع به جوهر و عرض]

در حاشیۀ کتابی راجع به جوهر و عرض این شعر را خطّی نوشته بود:

[فرق‌های بین کلّ و کلّی]

و مرحوم سیّد محمّد کاظم یزدی در حاشیه [بر تبصرۀ علاّمه حلّی، صفحه ١٥٣] گوید:

«علی الأحوطِ الفرق بین الکلّ و الکلّیّ بوجوهٍ:

”منها أَنَّ الکلَّ متقوّمٌ بأجزائِه و الکلّیّ متقوّمٌ بجزئیّاتِه.

و منها أَنَّ الکلَّ فی الخارج و الکلّیّ فی الذّهن.

و منها أَنَّ أجزاءَ الکلِّ متناهیةٌ و جزئیّات الکلّیّ غیرُ متناهیة.

و منها أَنَّ الکلَّ لا یُحمَل علی أجزائه و الکلّی یُحمَل علی جزئیّاتِه.“ ـ انتهی ما فی مجمع البحرین.

”بیانُ التّسمیةِ بالکلیّ و الجزئی: أنَّ الکلّیَّ جزءُ الجزئیّ غالبًا ـ ‌کالإنسان فإنَّه جزءٌ لزیدٍ، و کالحیوان فإنَّه جزءٌ للإنسان، و کالجسم فإنّه جزءٌ للحیوان ـ فیکونُ

[١]ـ جنگ ٦، ص ٥٠.