مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٣١٧ - در تبیین ماه هلالی و ماه نجومی

و از این‌حال چنانچه خارج گردد تا ٨ درجه قابل رؤیت نیست، این را تحت‌الشعاع گویند.

و چون ماه در هر شبانه‌روز (٢٤ ساعت) قریب به ١٣ درجه طی می‌کند، بنابر‌این در هر ساعت قریب به نیم درجه طیّ می‌کند، و هر درجه را قریب به ٢ ساعت، و باید قریب ١٦ ساعت (١٦=٢×٨) از محاق بگذرد تا قمر از تحت‌الشعاع خارج گردد و قابل رؤ‌یت شود.

در تبیین ماه هلالی و ماه نجومی

در صفحه ٦٠ از کتاب هیئت (محمّد‌تقّی سجّادیان، که ضمن مجموعه کتاب دستی یامانوئل تجلید شده است) گوید:

ماه نجومی و ماه هلالی:

هر ماه نجومی زمانی است که ماه یک دور خود را طیّ می‌کند و تقریباً مساوی ٢٧ روز و ٨ ساعت است.

ماه هلالی فاصلۀ زمانی دو مقارنه و یا دو مقابله متوالی ماه و خورشید است، و یا فاصلۀ زمانی‌که ماه و خورشید در روی یک نصف‌النّهار ‌قرار گیرند، و مقدارش ٢٩ روز و ١٣ ساعت است.

علّت اختلاف ماه نجومی و ماه هلالی را می‌توان چنین بیان کرد: زمانی که ماه یک دور به دور زمین می‌گردد، زمین نیز قوس مقابل زاویۀ L'T'L'' TST' = را روی مدار خود طی می‌کند، و برای اینکه ماه و خورشید مجدداً در روی یک نصف‌النهار قرار گیرند، ماه قوس L'L'' را بایستی بپیماید.

ماه هلالی را می‌توان به سهولت پیدا کرد؛ بدین‌ترتیب که: فاصلۀ زمانی بین دو خسوف را که (حالت مقارنه است) بر عدّۀ ماه‌های هلالی که رؤیت