مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٢٣٧ - کلام ملاّصدرا در کتاب

و قولُه تعالی فی ذِکرِ الأشقیاء البُعَداءِ عن رحمته: (نَسُوا اللَّهَ فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ)،[١] بمنزلة عکس نقیضٍ لتلک القضیّة؛ إذ تعلیقُهُ ـجلّ و تعالیـ نسیانَ النّفسِ بنسیان رَبّها تنبیهٌ للمُستبصِر الزّکیِّ عن تعلُّق تذکّرهِ بتذکّرها و معرفته بمعرفتها.

و قیل کان مکتوبًا علی بعض الهَیاکل المُشَیَّدة فی قدیم الزّمان: ”ما نزل کتابٌ من السّماء إلّا و فیه: یا إنسانُ إعرفْ نفسک تعرفْ ربّک.“

و قریبٌ من هذا ما نقله الشّیخ الرّئیس فی بعض رسائله: ”من أنّ الأوائلَ کانوا مکلَّفین بالخَوضِ فی معرفة النّفس لِوَحیٍ هَبَطَ علیهم ببعض الهیاکلِ یقول: یا إنسانُ إعرف نفسَک تعرفْ ربَّک.“

و فی الحکمة العتیقةِ: ”مَن عرف ذاتَهُ تَأَلَّه.“ أَی صار عالِمًا رَبّانیًّا، فانیًا عن ذاتهِ، مُستغرِقًا فی شُهود الجمال الأوّلِ و جَلاله.

و بالجُمله فی معرفة النّفس تیسَّر الظَّفَرُ بالمقصود، و الوصولُ إلی المعبود، و الارتقاءُ من هُبوطِ الأشباحِ إلی شَرَفِ الأرواح، و الصعودُ مِن حضیض السّافلین إلی أَوج العالینَ، و مُعایَنةُ جمالِ الأَحَدیِّ، و الفوزُ بالشّهود السّرمدیّ، (قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا * وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسَّاهَا).[٢]»[٣] ـ الخ.[٤]

[١]ـ سوره الحشر (٥٩) قسمتی از آیه ١٩.

[٢]ـ سوره الشّمس (٩١) آیه ٩ و ١٠.

[٣]ـ المبدأ و المعاد، ص ٦ و ٧.

[٤]ـ [تبیین و ترجمه این متن در نرم‌افزار کیمیای سعادت، بخش «متن سخنرانی‌های علاّمه طهرانی» ذیل جلسه هفتم از تفسیر آیه: الله نور السّموات و الأرض، ص ٥٢٩ این‌گونه آمده است:

«معرفت نفس و أحوال نفس امّ حکمت و اصل سعادت است. و به درجه أحدی از حکماء *