مطلع انوار - حسینی طهرانی، سیّد محمّد حسین - الصفحة ٣٢٢ - فرض لاپلاس در علم آسمان

و ملا‌علی قوشچی تدوین شده. تاریخ زیج: ٨٤١ ه‌.

زیج ایلخانی، که فارسی است و نصیرالدّین طوسی متوفّی ٦٧٢ ه‌ از ارصادی که در مراغه نموده بود، تألیف کرده و شروع بدین کار در ٦٥٧ نمود.

تا آنکه در صفحه ١٣٩ گوید:

فلامستید (Flamsteed) منجم معروف انگلیسی، رئیس رصدخانۀ گرنویچ (Greenwich) است که تألیفات مهمّه و نقشه‌های علمی از خود به یادگار گذارده.

در جداول نجومیِ ثوابت تدقیقاتی نمود و در طول و عرض آنها مطالعات بی‌شماری کرده است، و طرق نافعه برای ارصاد کواکب بدست آورده، و در قرن ١٨ پایه ارجمندی در مملکت انگلیس داشته است.

[تجزیه نور و تقسیم آن به هفت رنگ اصلی توسط نیوتن]

در [گاهنامه ١٣٠٧] صفحه ١٤١ گوید:

«نیوتن (Newton) نور را تجزیه کرد و نور را به هفت رنگ اصلی تقسیم نمود و رنگ سفید را مرکب از هفت رنگ دانست.»

فرض لاپلاس در علم آسمان

و در [گاهنامه ١٣٠٧] صفحه ١٤٨ گوید:

«لاپلاس، فرضی در علم آسمان ایجاد نمود که معروف به فرض لاپلاس گردیده. فرض لاپلاس این است که: تشابه حرکت وضعی و انتقالی اعضاء منظومه شمسی با یکدیگر و خروج از مرکز سیّارات، امری اتّفاقی نیست، بلکه علّت اولیّه باید ایجاد این اختلافات را کرده باشد.

و بیان فرض خود را به قرار ذیل می‌نماید که: منظومۀ شمسی در اوّل، ستارۀ سحابی بزرگی بوده که تا مدار نپتون انبساط داشته، و بعد رفته‌رفته حرارت